Klatki Schodowe: Warunki Techniczne Budowlane

Zastanawialiście się kiedyś, czy Wasza klatka schodowa spełnia wszystkie wymogi, aby służyć Wam bezpiecznie przez lata? Czy jej szerokość jest wystarczająca, a stopnie mają odpowiednią wysokość i głębokość? A może nurtuje Was, jak najlepiej rozwiązać kwestię schodów zewnętrznych, aby były zarówno funkcjonalne, jak i estetyczne? Zastanawiacie się, czy samodzielnie poradzić sobie z potencjalnymi adaptacjami, czy lepiej powierzyć to zadanie fachowcom? Wiemy, że to wiele pytań, na które chętnie odpowiemy. Zapraszamy do lektury, gdzie znajdziecie uporządkowane odpowiedzi.

• Szerokość Użytkowa Klatek Schodowych
• Szerokość Użytkowa Schodów Zewnętrznych
• Pomiar Szerokości Użytkowej Schodów
• Maksymalna Liczba Stopni w Biegu
• Liczba Stopni w Klatkach dla Pacjentów
• Liczba Stopni na Schodach Zewnętrznych
• Wysokość i Szerokość Stopnia Schodów
• Szerokość Stopnia w Schodach Zewnętrznych
• Szerokość Stopnia w Schodach Wachlarzowych
• Zakaz Schodów Zabiegowych dla Pacjentów
• Klatki Schodowe - Pytania i Odpowiedzi

Analizując dane dotyczące warunków technicznych klatek schodowych, kluczowe stają się pewne parametry, które bezpośrednio przekładają się na bezpieczeństwo i komfort użytkowania. Oto przegląd najważniejszych aspektów:

Jak widać na przedstawionych danych, nawet pozornie prosta konstrukcja, jaką jest klatka schodowa, kryje w sobie szereg precyzyjnych wytycznych. Kluczowe dla bezpieczeństwa i komfortu użytkowania są takie parametry jak szerokość użytkowa biegu schodowego czy liczba stopni w biegu. Weźmy na przykład szerokość – w budynku użyteczności publicznej, gdzie przewidujemy dużą liczbę osób, minimalna szerokość użytkowa biegu schodowego i spocznika musi być obliczona tak, by zapewnić płynny ruch. Mowa tu o wartościach rzędu 0,6 metra na każde 100 osób. Z drugiej strony, szerokość stopni zewnętrznych do budynku ma swoją sztywną granicę – co najmniej 1,2 metra, co jest zrozumiałe, biorąc pod uwagę potencjalne ruchy wieloosobowe na zewnątrz. Bardzo ważny jest też kontekst, bo te same wymagania mogą się różnić w zależności od tego, czy budujemy dom jednorodzinny, czy obiekt użyteczności publicznej. Nawet tak prozaiczna sprawa jak wysokość i szerokość stopnia musi spełniać określony wzór, by chodzenie po schodach było naturalne i nie stanowiło zagrożenia, szczególnie dla osób starszych czy dzieci.

Szerokość Użytkowa Klatek Schodowych

Kiedy projektujemy lub modernizujemy budynek, jedna z pierwszych myśli powinna dotyczyć funkcjonalności klatki schodowej. To przecież arteria komunikacyjna każdego piętra. W budynkach o przeznaczeniu użyteczności publicznej, takich jak szkoły, szpitale czy urzędy, przepisy kładą szczególny nacisk na szerokość użytkowej biegu schodowego. Jest to kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa, zwłaszcza w sytuacjach awaryjnych, kiedy niezbędna jest szybka ewakuacja dużej liczby osób. W takich miejscach, zgodnie z rozporządzeniem, łączna szerokość biegów i spoczników musi być odpowiednio skalkulowana w stosunku do liczby osób, które mogą jednocześnie przebywać na danej kondygnacji. Minimum 0,6 metra na każde 100 osób jest tu absolutną podstawą, ale nigdy nie możemy zejść poniżej minimalnych wartości ogólnych.

Zobacz także: Malowanie Klatki Schodowej Cena Za M2

Ale co właściwie kryje się pod pojęciem "szerokość użytkowa"? To nie jest odległość między poręczami, jeśli są one grube jak pnie dębów. Prawdziwa miara biegnie między wewnętrznymi krawędziami tych poręczy. Jeśli jednak mamy sytuację, gdzie z jednej strony jest ściana, a z drugiej tylko jedna poręcz, wtedy liczymy od wykończonej powierzchni ściany do wewnętrznej krawędzi tej pojedynczej poręczy. Ważne jest, aby podczas pomiaru nic nie zakłócało tej swobody – żadne zainstalowane urządzenia, wystające elementy czy inne przeszkody. To ta wolna przestrzeń decyduje o tym, czy poruszanie się po schodach jest komfortowe i bezpieczne, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z transportem większych przedmiotów lub poruszaniem się z różnymi pomocą ruchową.

W kontekście gęsto zaludnionych miejsc, takich jak centra handlowe czy dworce, często można spotkać się z szerszymi biegami schodowymi. Producenci i architekci zdają sobie sprawę z konieczności zapewnienia odpowiedniej przepustowości. Standardowa szerokość użytkowa biegu schodowego dla większości budynków mieszkalnych może wynosić na przykład 0,9 metra, co jest wystarczające dla dwóch osób idących obok siebie. Jednak w budynkach użyteczności publicznej, gdzie na jednym piętrze może jednocześnie przebywać kilkaset osób, nawet niewielka różnica w szerokości użytkowej na pojedynczym biegu, pomnożona przez liczbę biegów, może znacząco wpłynąć na zdolność ewakuacji. Dlatego tak ważne jest precyzyjne przestrzeganie norm.

Często zapominamy, że to właśnie szerokość schodów jest jednym z pierwszych elementów, na które zwracamy uwagę, szczególnie podczas projektowania z myślą o osobach o ograniczonej mobilności. Szeroki bieg to ułatwienie nie tylko dla wózków inwalidzkich czy dziecięcych, ale również dla osób starszych, które potrzebują więcej przestrzeni, aby pewnie stawiać kroki. Nic dziwnego, że przepisy tak mocno akcentują ten aspekt, dbając o to, by dostępność była priorytetem w przestrzeni architektonicznej.

Zobacz także: Powierzchnia Użytkowa Klatki Schodowej: Jak Liczyć?

Szerokość Użytkowa Schodów Zewnętrznych

Schody zewnętrzne, prowadzące do drzwi wejściowych, pełnią rolę wizytówki budynku, ale przede wszystkim są pierwszym bezpiecznym połączeniem świata zewnętrznego z wnętrzem. Dlatego już od progu wchodzą w grę ściśle określone wymogi techniczne. Przepisy jasno stanowią, że szerokość użytkowa schodów zewnętrznych do budynku nie może być mniejsza niż 1,2 metra. To ważna zasada, która zapewnia komfortowe przejście dla dwóch osób idących ramię w ramię, a także ułatwia przeprowadzanie osób z pomocą lub nawet wnoszenie większych przedmiotów. Jest to wymóg uniwersalny, niezależnie od tego, czy mówimy o domu jednorodzinnym, czy o okazałej kamienicy.

Co więcej, ta określona szerokość 1,2 metra nie jest życzeniowa; musi być również porównana z szerokością biegu schodowego wewnątrz budynku. I tu pojawia się taki drobny, ale istotny haczyk: szerokość zewnętrzna nie może być mniejsza niż ta przyjęta dla schodów wewnętrznych, zgodnie z ogólnymi wymogami dla danego typu budynku. Jeśli więc wewnętrzna klatka schodowa jest projektowana z zapasem, na przykład na 1,5 metra szerokości użytkowej, zewnętrzne schody również powinny tę szerokość odzwierciedlać lub być do niej zbliżone, by zachować spójność funkcjonalną i estetyczną całego wejścia do budynku.

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli mamy mały budynek o ograniczonym natężeniu ruchu, architekt lub budowlaniec musi uwzględnić te 1,2 metra. Oczywiście, nic nie stoi na przeszkodzie, by schody zewnętrzne były szersze. Często spotykamy się z pięknymi, szerokimi schodami prowadzącymi do reprezentacyjnych wejść, które nie tylko spełniają wymogi techniczne, ale również dodają prestiżu całej budowli. Kluczowe jest jednak, by ta minimalna szerokość była zawsze zachowana, by zapewnić podstawowe bezpieczeństwo i funkcjonalność.

Zobacz także: Klatka Schodowa Przepisy 2025: co wolno na korytarzach

Warto też pamiętać o materiałach, z których wykonane są schody zewnętrzne. Muszą być one odporne na warunki atmosferyczne, a ich powierzchnia antypoślizgowa. Nawet najszersze schody staną się pułapką, jeśli będą śliskie podczas deszczu czy mrozu. Dlatego podczas projektowania należy uwzględnić nie tylko rygorystyczne wymiary, ale także wybór odpowiednich materiałów wykończeniowych, które zagwarantują bezpieczeństwo przez cały rok.

Pomiar Szerokości Użytkowej Schodów

Często pojawia się pytanie: skąd dokładnie mierzymy tę szerokość użytkową? To nie jest takie oczywiste, jak mogłoby się wydawać, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z różnymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi. Przepisy są tu bardzo precyzyjne: szerokość użytkowa schodów stałych mierzy się pomiędzy wewnętrznymi krawędziami poręczy. Czyli od tego punktu, gdzie kończy się profil poręczy i zaczyna się jej wypełnienie lub wolna przestrzeń. To ta przestrzeń jest przeznaczona do naszego ruchu, dlatego właśnie ona jest tak istotna dla bezpieczeństwa i komfortu.

Zobacz także: Minimalna Szerokość Klatki Schodowej w Bloku

Sytuacja staje się nieco bardziej złożona, gdy mamy do czynienia z balustradą jednostronną. W takim przypadku, zgodnie z prawem budowlanym, szerokość użytkową mierzymy od wykończonej powierzchni ściany. Ściana często jest gładko otynkowana, pomalowana lub pokryta płytkami – to jej gotowa powierzchnia jest punktem odniesienia. Do tej powierzchni dodajemy odległość do wewnętrznej krawędzi wspierającej poręcz. W obu przypadkach, pomiar ten absolutnie nie może uwzględniać przestrzeni zajmowanej przez jakiekolwiek zainstalowane urządzenia czy elementy stałe konstrukcji budynku, które mogłyby w jakikolwiek sposób ograniczyć swobodę ruchu.

Wyobraźmy sobie to w praktyce: stoi przed nami klatka schodowa. Widzimy dwie poręcze po bokach biegu. Bierzemy miarkę i mierzymy odległość między wewnętrzną krawędzią jednej poręczy a drugą. Jeśli z jednej strony mamy ścianę, a z drugiej poręcz, mierzymy od tej ściany do wewnętrznej krawędzi poręczy. Nawet jeśli poręcz jest zamontowana na jakimś ozdobnym wsporniku, który nieco wystaje, nie wliczamy go do szerokości użytkowej. Cały kłopot polega właśnie na tym, by ta przestrzeń była rzeczywiście swobodna i bezpieczna dla naszych kroków, niezależnie od tego, czy idziemy sami, czy z kimś, a zwłaszcza gdy musimy przestrzegać zasad bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Pamiętajmy, że poprawne wymierzenie szerokości użytkowej jest kluczowe nie tylko na etapie budowy czy odbioru technicznego. Jest to również istotne podczas remontów lub adaptacji, gdy chcemy wprowadzić zmiany. Niewłaściwy pomiar może skutkować niezgodnością z przepisami, a co za tym idzie – potencjalnymi problemami prawnymi i koniecznością wprowadzania kosztownych poprawek. Dlatego zawsze warto dokładnie znać te zasady lub zlecić to zadanie specjaliście z odpowiednim doświadczeniem.

Zobacz także: Dobudowa Klatki Schodowej Do Domu Koszt 2025

Maksymalna Liczba Stopni w Biegu

Kiedy zagłębiamy się w przepisy dotyczące klatek schodowych, jednym z często poruszanych tematów jest dopuszczalna liczba stopni w jednym biegu. To pozornie prosta kwestia, ale ma ogromne znaczenie dla komfortu i bezpieczeństwa poruszania się. W większości budynków, w tym mieszkalnych i użyteczności publicznej (z pewnymi wyłączeniami), maksymalna liczba stopni, która może znaleźć się w jednym biegu schodowym, wynosi 17. Jest to wartość wypracowana na przestrzeni lat, mająca na celu zapewnienie optymalnych warunków do pokonywania wysokości bez nadmiernego wysiłku i ryzyka potknięcia.

Jednakże, świat architektury i budownictwa rzadko bywa czarno-biały. Istnieją wyjątki od tej reguły 17 stopni, które pokazują elastyczność przepisów w dostosowaniu do specyficznych potrzeb i warunków. Takie wyjątki obejmują na przykład budynki w zabudowie jednorodzinnej oraz te w zabudowie zagrodowej. Tutaj ten limit może być często przekroczony, co wynika z mniejszej skali budownictwa i innego charakteru użytkowania. Podobnie, w przypadku budynków rekreacji indywidualnej, a także dla mieszkań dwupoziomowych w domach jednorodzinnych, gdzie schody mogą mieć bardziej ozdobny lub indywidualny charakter, czy też w kontekście samych dojść do urządzeń technicznych (np. kotłowni), limit ten może być stosowany w sposób bardziej elastyczny.

Są jednak przestrzenie, gdzie wymogi stają się jeszcze bardziej rygorystyczne. Klatki schodowe w budynkach opieki zdrowotnej to przykład takiej sytuacji. Ze względu na specyficzne potrzeby pacjentów, często osób o ograniczonej sprawności ruchowej lub wymagających stałego nadzoru, limit ten zostaje obniżony do maksymalnie 14 stopni w jednym biegu. To wymusza stosowanie większej liczby spoczników, co naturalnie zwiększa długość i złożoność konstrukcji schodów, ale priorytetem jest tutaj bezpieczeństwo i łatwość przemieszczania się.

Zrozumienie tych limitów i ich wyjątków jest fundamentalne dla każdego, kto zajmuje się projektowaniem, budową lub nawet remontem schodów. Niewłaściwe przestrzeganie tych norm może prowadzić nie tylko do problemów z odbiorem technicznym, ale przede wszystkim do obniżenia komfortu i bezpieczeństwa użytkowników. Dlatego też, przy każdym projekcie, szczególnie tym nietypowym, warto dokładnie przeanalizować wszelkie aspekty prawne i techniczne, aby stworzyć rozwiązanie, które będzie zarówno zgodne z przepisami, jak i funkcjonalne.

Liczba Stopni w Klatkach dla Pacjentów

Gdy mowa o budynkach, w których przebywają osoby wymagające szczególnej opieki, jak szpitale czy placówki opiekuńcze, bezpieczeństwo staje się absolutnym priorytetem. W kontekście klatek schodowych oznacza to pewne zaostrzenie norm w porównaniu do standardowych budynków. Jednym z kluczowych aspektów są tu limity dotyczące liczby stopni w biegu. W budynkach tego typu, gdzie potencjalnie poruszają się pacjenci – osoby o różnym stanie zdrowia, często z problemami z poruszaniem się – maksymalna liczba stopni w jednym biegu została określona na nie więcej niż 14. Jest to znacząco mniej niż standardowe 17 stopni, co ma swoje uzasadnienie.

Niższa liczba stopni w jednym biegu oznacza, że schody są krótsze, a dystans do pokonania na jednej sekcji jest mniejszy. To z kolei przekłada się na mniejsze zmęczenie podczas wchodzenia i schodzenia, a także zmniejsza ryzyko utraty równowagi czy potknięcia. Częstsze spoczniki, które są naturalną konsekwencją krótszych biegów, pozwalają na krótsze przerwy i odpoczynek, co jest nieocenione dla osób starszych, chorych lub po zabiegach. Architekci i inżynierowie projektujący tego typu obiekty muszą więc precyzyjnie kalkulować układ schodów, aby zapewnić maksymalny komfort i bezpieczeństwo.

Warto podkreślić, że wymóg ten dotyczy przede wszystkim schodów przeznaczonych do ruchu pacjentów. Oznacza to, że te same budynki mogą mieć inne standardy dla schodów służących wyłącznie personelowi lub do transportu materiałów. Jednak główna komunikacja pionowa, szczególnie ta dostępna dla pacjentów, musi spełniać te restrykcyjne wymagania. To pokazuje, jak bardzo przepisy są ukierunkowane na ochronę najsłabszych użytkowników przestrzeni budowlanej.

Podejmując się projektowania lub modernizacji klatki schodowej w placówce medycznej lub opiekuńczej, kluczowe jest dokładne zapoznanie się z wszystkimi szczegółowymi wytycznymi. Nie chodzi tylko o liczbę stopni, ale także o szerokość biegu, wysokość i głębokość stopnia, a także o obecność odpowiednich poręczy. Tylko kompleksowe podejście gwarantuje, że powstanie przestrzeń bezpieczna, funkcjonalna i w pełni odpowiadająca potrzebom pacjentów.

Liczba Stopni na Schodach Zewnętrznych

Schody zewnętrzne, prowadzące do budynku, mają nieco inne wymagania niż te wewnętrzne, co wynika z ich ekspozycji na czynniki atmosferyczne i specyfiki użytkowania. Jednym z kluczowych parametrów, który podlega regulacji, jest maksymalna liczba stopni w jednym biegu na schodach zewnętrznych. Przepisy stanowią, że powinna ona wynosić nie więcej niż 10 stopni. Jest to celowe ograniczenie, mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa użytkowników w warunkach, które mogą być mniej przewidywalne niż we wnętrzu budynku.

Niższa liczba stopni w biegu na schodach zewnętrznych ma swoje logiczne uzasadnienie. Po pierwsze, warunki atmosferyczne takie jak deszcz, śnieg czy oblodzenie mogą znacząco wpłynąć na przyczepność i stabilność podczas poruszania się. Krótszy bieg z mniejszą liczbą stopni redukuje potencjalne ryzyko poślizgnięcia się czy utraty równowagi. Po drugie, często schody zewnętrzne są miejscem, gdzie naraz gromadzi się większa liczba osób oczekujących na wejście lub wyjście, co również wymaga pewnych zabezpieczeń. Krótsze biegi z odpowiednią szerokością ułatwiają płynny ruch.

Warto zaznaczyć, że ten limit 10 stopni dotyczy przede wszystkim schodów prowadzących bezpośrednio do głównych wejść do budynku. W niektórych przypadkach, na przykład przy budynkach zlokalizowanych na zboczu lub gdy istnieją inne uwarunkowania terenowe, mogą pojawić się odstępstwa, jednak zawsze muszą one być uzasadnione i spełniać określone normy bezpieczeństwa. Zazwyczaj, jeśli potrzebne jest pokonanie większej różnicy poziomów, stosuje się więcej krótszych biegów schodowych rozdzielonych podestami.

Kiedy projektujemy lub modernizujemy schody zewnętrzne, oprócz pilnowania limitu stopni, niezwykle ważne jest również zwrócenie uwagi na jakość materiałów wykończeniowych oraz ich antypoślizgowość. Nawet najkrótszy bieg schodowy, jeśli będzie wykonany z materiałów podatnych na śliskość, może stanowić poważne zagrożenie. Dlatego też, ten aspekt jest równie istotny jak sama konstrukcja i liczba stopni.

Pamiętajmy, że wymiarowanie schodów zewnętrznych jest kluczowe nie tylko dla zgodności z przepisami, ale przede wszystkim dla zapewnienia bezpieczeństwa każdego, kto korzysta z wejścia do budynku. Odpowiednie zaprojektowanie tej części architektury jest inwestycją w długoterminowe bezpieczeństwo i komfort wszystkich użytkowników.

Wysokość i Szerokość Stopnia Schodów

Głębokość i wysokość stopnia, czyli inaczej powiedzieć, jego "wysokość" i "szerokość" (choć w terminologii technicznej używa się bardziej precyzyjnych określeń jak "podstopnica" i "stopień"), to parametry, które w fundamentalny sposób wpływają na ergonomię i bezpieczeństwo schodów. Przepisy budowlane określają relację między tymi wymiarami, która została sformułowana na podstawie wieloletnich badań i doświadczeń. Chodzi o to, by każdy krok był naturalny i nie wymagał nadmiernego wysiłku ani nie powodował ryzyka potknięcia.

Kluczowy wzór to: 2h + s = 0,6 do 0,65 m. W tym równaniu 'h' oznacza wysokość stopnia (podstopnicę), a 's' jego szerokość (stopień). Ta formuła jest często nazywana "zasadą dobrego kroku", ponieważ odzwierciedla przeciętną długość ludzkiego kroku. Dzięki tej zależności można uzyskać schody, które są wygodne dla większości użytkowników. Oznacza to, że jeśli wysokość stopnia jest większa, jego szerokość powinna być odpowiednio mniejsza, i odwrotnie, aby utrzymać stały, komfortowy rytm ruchu.

W praktyce, dla budynków mieszkalnych, standardowe wymiary stopnia często oscylują wokół wysokości około 16-18 cm i szerokości około 28-30 cm. Jednak te wartości są wypadkową właśnie tego wzoru. Na przykład, jeśli podstopnica ma wysokość 17 cm, to mnożąc ją przez dwa, otrzymujemy 34 cm. Aby zmieścić się w normie od 0,6 do 0,65 m (czyli 60-65 cm), szerokość stopnia powinna wynosić od 26 do 31 cm. To właśnie między tymi wartościami powinien mieścić się nasz wybór.

Przy projektowaniu warto pamiętać, że te wymiary mają znaczenie nie tylko dla codziennego użytkowania, ale także dla dostępności budynku. Schody o zbyt wysokich stopniach mogą być problemem dla osób starszych, rodziców z małymi dziećmi czy osób z problemami motorycznymi. Dlatego właśnie przepisy kładą tak duży nacisk na optymalne połączenie wysokości i szerokości stopnia, aby zapewnić jak najszerszą dostępność i bezpieczeństwo dla wszystkich użytkowników klatek schodowych.

Ważne jest również, aby wszystkie stopnie w jednym biegu miały identyczne wymiary. Nawet niewielkie różnice mogą zaburzyć rytm chodzenia i zwiększyć ryzyko potknięcia. Dlatego też, podczas budowy lub remontu, precyzyjne wykonanie każdego stopnia jest absolutnie kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i komfortu przyszłych użytkowników klatki schodowej.

Szerokość Stopnia w Schodach Zewnętrznych

Kiedy mówimy o schodach zewnętrznych, które prowadzą do budynku, ich funkcjonalność i bezpieczeństwo nabierają szczególnego znaczenia. Przepisy dotyczące tych elementów architektury uwzględniają specyfikę ich użytkowania, często związane z różnymi warunkami atmosferycznymi i większym ruchem. Jednym z kluczowych parametrów jest szerokość stopnia w schodach zewnętrznych, zwłaszcza tych znajdujących się przy głównych wejściach. W budynkach mieszkalnych, zwłaszcza wielorodzinnych, oraz w budynkach użyteczności publicznej, przepisy nakazują, aby ta szerokość wynosiła co najmniej 0,35 metra.

Po co właściwie taka minimalna szerokość? W przeciwieństwie do stopni wewnętrznych, które służą głównie do przemieszczania się w stabilnych warunkach, schody zewnętrzne często są miejscem, gdzie wykonujemy pewne czynności jeszcze przed wejściem lub po wyjściu z budynku. Może to być na przykład chwilowe przystopowanie, aby otworzyć drzwi, czy też rozmowa z osobą stojącą obok. Szerszy stopień zapewnia tu większą stabilność i komfort. Dodatkową korzyścią jest też to, że większa powierzchnia stopnia może pomóc w lepszym rozłożeniu nacisku, co jest szczególnie ważne, gdy na stopniu gromadzić się może chłód lub wilgoć, wpływając na przyczepność.

Pamiętając o tej minimalnej szerokości 0,35 metra, zawsze też warto rozważyć, czy nie zastosować jeszcze szerszych stopni. Szczególnie w miejscach o dużym natężeniu ruchu, jak na przykład przed wejściami do obiektów handlowych czy instytucji publicznych, szersze stopnie mogą znacząco wpłynąć na płynność ruchu i zmniejszyć ryzyko tworzenia się "korków" na schodach. Przemyślane projektowanie w tym aspekcie może przynieść realne korzyści w codziennym użytkowaniu obiektu.

Należy też pamiętać, że szerokość stopnia jest ściśle powiązana z jego wysokością oraz ogólną geometrią schodów. Nawet jeśli stopień jest odpowiednio szeroki według normy, musi być również zintegrowany z resztą biegu w sposób, który zapewnia bezpieczeństwo i komfort poruszania się. Dlatego przy projektowaniu schodów zewnętrznych zawsze należy patrzeć na całość, biorąc pod uwagę wszystkie wymogi i potencjalne problemy, które mogą wyniknąć z niewłaściwego ich wykonania.

Szerokość Stopnia w Schodach Wachlarzowych

Schody wachlarzowe, ze względu na swoją specyficzną geometrię, często stosowane dla oszczędności miejsca lub w celach estetycznych, wymagają równie specyficznego podejścia do wymiarowania poszczególnych stopni. Kluczowym aspektem jest tu đảm bảo (zapewnienie) odpowiedniej szerokości stopnia, zwłaszcza w najwęższym miejscu, gdzie stopa musi być bezpiecznie postawiona. Przepisy jasno określają, że w schodach wachlarzowych szerokość stopnia w najwęższej części powinna wynosić co najmniej 0,25 metra.

Co to oznacza w praktyce? Wyobraźmy sobie schody zbudowane z klinowatych stopni, które promieniście rozchodzą się od środkowego słupa. W miarę oddalania się od osi obrotu, szerokość takiego stopnia naturalnie się powiększa. Jednak w samym jego "ostrym" końcu, przy wewnętrznej poręczy lub przy słupku konstrukcyjnym, stopień jest najwęższy. To właśnie w tym najciaśniejszym punkcie musi być zachowana minimalna szerokość 0,25 metra, by stopa mogła swobodnie i stabilnie znaleźć oparcie. Jest to kluczowe dla uniknięcia potknięcia się, szczególnie podczas schodzenia, kiedy stopa może się ześlizgnąć.

W przypadku schodów zabiegowych i kręconych (typy schodów, które dzielą podobne zasady wymiarowania z wachlarzowymi w kwestii stopni), wymaganie to jest formułowane nieco inaczej, ale cel jest ten sam. Szerokość stopnia musi być zapewniona w odległości nie większej niż 0,4 metra od poręczy balustrady wewnętrznej lub od centralnego słupa. Oznacza to, że nawet jeśli cały stopień jest szeroki, to w tej strefie, która jest najbliżej środka obrotu i którą najczęściej wykorzystujemy do postawienia stopy, musi być zachowana odpowiednia minimalna szerokość.

Warto pamiętać, że te wymiary są fundamentalne dla bezpieczeństwa. Niewłaściwie zaprojektowane stopnie w schodach wachlarzowych lub zabiegowych mogą stać się poważnym zagrożeniem, zwłaszcza w budynkach użyteczności publicznej. Dlatego też architekci i konstruktorzy muszą bardzo dokładnie obliczyć i zweryfikować te parametry podczas projektowania, aby zapewnić komfortowe i bezpieczne użytkowanie schodów.

Ostatecznie, projektując schody wachlarzowe, należy pamiętać, że choć są one atrakcyjnym wizualnie elementem, ich konstrukcja wymaga precyzyjnego podejścia do każdego detalu, a zwłaszcza do wymiarowania stopni. Tylko tak można zagwarantować, że będą one nie tylko estetyczne, ale przede wszystkim bezpieczne dla wszystkich użytkowników.

Zakaz Schodów Zabiegowych dla Pacjentów

W świetle przepisów bezpieczeństwa, które w szczególny sposób regulują wymagania dla budynków opieki zdrowotnej, pojawia się jasne postanowienie dotyczące stosowania specyficznych typów schodów. Chodzi o budynki zakładów opieki zdrowotnej, w których schody zabiegowe oraz wachlarzowe są kategorycznie zabronione, jeśli przeznaczone są do ruchu pacjentów. To bardzo istotne zastrzeżenie, które rzuca światło na priorytety przyświecające legislatorom w kontekście ochrony zdrowia i bezpieczeństwa osób chorych.

Dlaczego wprowadzono taki zakaz? Schody zabiegowe i wachlarzowe, choć często są estetycznym i praktycznym rozwiązaniem w przestrzeniach o ograniczonej powierzchni, charakteryzują się klinowatym kształtem stopni. Te najwęższe części stopni, znajdujące się blisko wewnętrznej poręczy lub centralnego słupa, mogą stanowić realne zagrożenie dla osób, które mają problemy z utrzymaniem równowagi, są osłabione lub korzystają ze sprzętu rehabilitacyjnego, takiego jak kule czy laski. W takich warunkach, naturalne oparcie stopy na najwęższej części stopnia jest utrudnione, a ryzyko potknięcia czy upadku znacząco wzrasta. Pacjenci, ze względu na swój stan zdrowia, są grupą szczególnie narażoną na tego typu wypadki.

W obliczu tego wymogu, architekci i projektanci odpowiedzialni za budynki opieki zdrowotnej muszą stosować prostsze, bardziej standardowe rozwiązania, takie jak schody o regularnych, prostokątnych stopniach, zakończone szerokimi i bezpiecznymi spocznikami. Wymagane jest również zapewnienie odpowiedniej szerokości użytkowej biegu schodowego, a także zastosowanie solidnych i łatwych do chwytania poręczy po obu stronach biegu. Wszystkie te działania mają na celu stworzenie maksymalnie bezpiecznego środowiska dla pacjentów, minimalizując ryzyko wszelkich zdarzeń niepożądanych podczas poruszania się po budynku.

Ten zakaz nie jest jedynie biurokratyczną formalnością. Jest to wyraz troski o dobrostan osób najbardziej podatnych na urazy. W przestrzeniach, gdzie celem jest leczenie i powrót do zdrowia, jakiekolwiek dodatkowe ryzyko, które można wyeliminować poprzez odpowiednie projektowanie, powinno być bezwzględnie zminimalizowane. Dlatego też, świadomość tych specyficznych wymogów jest kluczowa dla każdego, kto ma wpływ na kształtowanie przestrzeni w obiektach opieki zdrowotnej.

Takie regulacje pokazują, że w niektórych przypadkach bezpieczeństwo i funkcjonalność dla konkretnej grupy odbiorców przeważają nad wszelkimi innymi względami, nawet takimi jak optymalizacja przestrzeni czy estetyka. Rozumienie tych subtelności jest kluczem do tworzenia budynków, które naprawdę służą ludziom.

Klatki Schodowe - Pytania i Odpowiedzi

• Jakie są podstawowe wymogi dotyczące stałych schodów i pochylni w budynkach?

  Aby zapewnić dostęp do pomieszczeń na różnych poziomach, należy stosować schody stałe. W zależności od przeznaczenia budynku dopuszcza się również stosowanie pochylni, zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu. Zastosowanie schodów lub pochylni ruchomych nie zwalnia z obowiązku zastosowania schodów lub pochylni stałych.

• Jakie są wymagania dotyczące szerokości użytkowej biegów i spoczników w klatkach schodowych stanowiących drogę ewakuacyjną w budynkach użyteczności publicznej i produkcyjnych?

  W budynkach użyteczności publicznej oraz produkcyjnych łączna szerokość użytkowa biegów oraz łączna szerokość użytkowa spoczników w klatkach schodowych, stanowiących drogę ewakuacyjną, powinna być obliczana proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać równocześnie na kondygnacji z największą ich liczbą. Należy przyjąć co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, ale nie mniej niż określono w przepisach dotyczących wymiarów schodów stałych.

• Ile stopni może znajdować się w jednym biegu schodów stałych w budynkach? Czym różnią się wymagania dla schodów zewnętrznych?

  W jednym biegu schodów stałych w budynkach opieki zdrowotnej dopuszcza się maksymalnie 14 stopni, a w innych budynkach – 17 stopni. Wymóg maksymalnie 17 stopni nie dotyczy budynków jednorodzinnych, zagrodowych, rekreacji indywidualnej, mieszkań dwupoziomowych oraz dojść do urządzeń technicznych. W przypadku schodów zewnętrznych, liczba stopni w jednym biegu nie powinna przekraczać 10.

• Jakie są zasady dotyczące głębokości i wysokości stopni schodów stałych wewnętrznych, a także szerokości stopni schodów zewnętrznych przy głównych wejściach?

  Głębokość i wysokość stopni schodów stałych wewnętrznych powinny wynikać z warunku: 2h + s = 0,6 do 0,65 m, gdzie h oznacza wysokość stopnia, a s – jego szerokość. Szerokość stopni schodów zewnętrznych przy głównych wejściach do budynków wielorodzinnych i użyteczności publicznej powinna wynosić co najmniej 0,35 m.