Na co kleić płytki klinkierowe – wybór kleju 2025

Decyzja o tym, na co kleić płytki klinkierowe, to prawdziwa krucjata w świecie budownictwa, której sukces zależy od starannego wyboru odpowiedniego spoiwa. Zapomnijcie o byle jakich rozwiązaniach! Klucz do trwałości i estetyki klinkieru tkwi w stosowaniu specjalistycznych zapraw klejowych, zaprojektowanych z myślą o specyficznych właściwościach tego materiału.

• Rodzaje klejów do klinkieru: elastyczność i mrozoodporność
• Przygotowanie podłoża przed klejeniem klinkieru
• Zasady aplikacji kleju i technika montażu płytek
• Najczęściej Zadawane Pytania: Na Co Kleić Płytki Klinkierowe?

Klej, którego używasz do płytek klinkierowych, ma być czymś więcej niż tylko spoiwem. Powinien to być tarcza, która ochroni twoją elewację przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi i zapewni jej wieloletnią niezawodność. Dlatego wybór odpowiedniego produktu to fundament, bez którego nawet najbardziej luksusowe płytki stracą swój blask.

Nasz zespół, składający się z prawdziwych pasjonatów budownictwa, przeprowadził dokładną analizę różnych rodzajów klejów, które aktualnie są dostępne na rynku. Skupiliśmy się na ich kluczowych parametrach, takich jak: elastyczność, odporność na mróz i nasiąkliwość. Poniżej przedstawiamy dane, które mogą rozwiać wiele wątpliwości i ułatwić podjęcie świadomej decyzji.

Powyższa tabela stanowi drogowskaz w gąszczu produktów, które, niczym sprytni agenci na misji, mają jedno zadanie – niezawodnie połączyć płytki klinkierowe z podłożem. Jak widać, każda z tych "jednostek specjalnych" ma swoje mocne strony, a wybór tej właściwej jest kluczowy dla długoterminowego sukcesu całej operacji. Pamiętaj, że inwestycja w dobry klej to nie wydatek, lecz mądre zabezpieczenie przed przyszłymi, niechcianymi niespodziankami.

Zobacz także: Czy można kleić płytki na silikon

Rodzaje klejów do klinkieru: elastyczność i mrozoodporność

Wybór odpowiedniego kleju do płytek klinkierowych to jak dobieranie partnera na całe życie – musi być niezawodny, elastyczny i odporny na wszelkie trudy. To nie jest po prostu "jakiś klej", ale specjalistyczna zaprawa, która stanowi klucz do trwałości i estetyki całej inwestycji. Zwłaszcza, gdy prace realizowane są na zewnątrz, gdzie zmienne warunki atmosferyczne potrafią dać w kość nawet najbardziej odpornym materiałom, wybór zaprawy mrozoodpornej to absolutna konieczność. Pamiętajmy, że każda zaprawa klejowa powinna cechować się odpowiednią elastycznością, która pozwoli na kompensację naprężeń wynikających ze zmian temperatury oraz nasiąkliwości płytek.

Dlaczego ta elastyczność jest aż tak ważna? Otóż płytki klinkierowe, jak każde ceramiczne wyroby, charakteryzują się pewną nasiąkliwością. W zależności od warunków, potrafią kurczyć się i rozszerzać. Jeśli klej nie będzie elastyczny, sztywne połączenie z czasem zacznie pękać, prowadząc do odspojenia się płytek. To tak, jakby zesztywniał od starości! Typowym przykładem, który nieraz widziałem na własne oczy, są fasady budynków, gdzie po kilku zimach płytki zaczynają odpadać, a to właśnie efekt niewłaściwego kleju. Można było uniknąć tej katastrofy, wybierając klej spełniający normę C2TE S1, który gwarantuje nie tylko dobrą przyczepność, ale i wspomnianą elastyczność. Odporność na mróz z kolei, zapewnia, że zaprawa nie straci swoich właściwości w niskich temperaturach, a cykle zamrażania i rozmrażania nie spowodują jej degradacji.

Na rynku dostępne są kleje specjalistyczne, które są dedykowane właśnie do klinkieru. Ich skład jest precyzyjnie dostosowany do specyfiki materiału, uwzględniając jego nasiąkliwość i potrzeby. Standardowe zaprawy klejowe, choć teoretycznie mogłyby się wydawać wystarczające, rzadko kiedy oferują ten sam poziom elastyczności i odporności na czynniki zewnętrzne. Zwykły klej, bez odpowiednich modyfikatorów, potrafi szybko skruszyć się pod wpływem mrozu. Sztywna struktura kleju, w obliczu zmian objętości płytek, będzie powodować naprężenia, które z czasem doprowadzą do powstania mikropęknięć, a w konsekwencji do odspojenia się płytek. To inwestycja w trwałość elewacji, która nie powinna być traktowana po macoszemu. Zastanów się, czy naprawdę chcesz ryzykować utratę całego nakładu pracy i środków, by zaoszczędzić na kilku złotych na kleju?

Zobacz także: Jak przykleić płytki w 2025 roku? Poradnik krok po kroku dla początkujących

Kiedy mówimy o parametrach, należy pamiętać o klasyfikacji klejów. Normy europejskie (np. PN-EN 12004) jasno określają wymagania dla zapraw klejących. Na przykład, symbol C2 oznacza zaprawę o podwyższonych parametrach, a T – ze zmniejszonym spływem, co jest szczególnie ważne przy klejeniu na powierzchniach pionowych. Litera E to wydłużony czas otwarty, co pozwala na spokojniejszą pracę. Natomiast S1 to zaprawa odkształcalna, czyli właśnie ta wspomniana elastyczność, bez której klinkier na zewnątrz może mieć naprawdę ciężkie życie. Dlatego zawsze, ale to zawsze, należy przestrzegać wszystkich zaleceń producenta kleju, wymienionych na opakowaniu kleju. To nie są zbędne teksty, to instrukcje, które gwarantują sukces.

Niezwykle ważne jest, aby klej do płytek klinkierowych był odporny na nasiąkliwość. Klinkier charakteryzuje się bardzo niską nasiąkliwością, co oznacza, że mniej "pije" wodę z kleju. Kleje, które nie są do tego przystosowane, mogą mieć problem z odpowiednim wiązaniem, co skutkuje osłabieniem adhezji. Wybierając klej, warto zasięgnąć porady u specjalistów, którzy doradzą najlepsze rozwiązanie dla konkretnego typu klinkieru i warunków. Klinkier, jako materiał naturalny, jest bardziej podatny na działanie wilgoci. Wiele problemów z odspajaniem wynika nie tylko z nieprawidłowego przygotowania podłoża, ale także z użycia kleju o zbyt dużej nasiąkliwości, co doprowadza do kapilarnego podciągania wody i destrukcji spoin. W przypadku klinkieru, stosuje się też często metodę podwójnego smarowania, tzw. "buttering-floating", gdzie klej nakłada się zarówno na podłoże, jak i na płytkę. To również zwiększa jego przyczepność i wypełnia 100% powierzchni, niwelując ryzyko pustek powietrznych, które bywają początkiem końca.

Warto pamiętać, że na rynku dostępne są również kleje na bazie żywic, które zapewniają jeszcze większą elastyczność i odporność na trudne warunki, jednak ich koszt jest znacznie wyższy niż w przypadku tradycyjnych zapraw cementowych. Są to rozwiązania dla najbardziej wymagających klientów lub projektów, gdzie tradycyjne kleje mogą nie wystarczyć. Czas schnięcia kleju, jego konsystencja oraz temperatura aplikacji również odgrywają kluczową rolę. Przykładowo, w upalne dni, kleje z wydłużonym czasem otwartym (litera E w symbolu) są prawdziwym wybawieniem. Pozwalają na swobodne korygowanie ułożenia płytek, zanim klej stwardnieje, minimalizując ryzyko błędów. Bez tego, szybkość pracy i precyzja, w szczególnie wymagających warunkach, byłaby niemożliwa do utrzymania.

Zobacz także: Najlepszy sposób na klejenie płytek na płytki w 2025: Poradnik Krok po Kroku

Ostatecznie, wybór kleju to nie lada wyzwanie, ale mając świadomość kluczowych parametrów – elastyczności i mrozoodporności – oraz przestrzegając zaleceń producenta, możemy być spokojni o trwałość naszej klinkierowej elewacji. Zawsze warto skonsultować się z ekspertem, który pomoże dopasować najlepsze rozwiązanie do konkretnego projektu, bo jak mawiają, diabeł tkwi w szczegółach. Odpowiednie zaprawy mrozoodporne to podstawa dla długowieczności, dlatego nie warto na nich oszczędzać.

Przygotowanie podłoża przed klejeniem klinkieru

Przygotowanie podłoża pod płytki klinkierowe to niczym budowanie solidnych fundamentów pod drapacz chmur – jeśli coś pójdzie nie tak na tym etapie, cała konstrukcja, prędzej czy później, zawali się z hukiem. Powierzchnie, na których mają być układane płytki i kształtki, muszą być nie tylko równe, trwałe i suche, ale także pozbawione jakichkolwiek "niespodzianek". Zbyt wilgotne podłoże? Zapomnij o klejeniu! Pamiętaj, że wilgoć to wróg numer jeden, który zniszczy nawet najlepszy klej, osłabiając jego przyczepność i prowadząc do katastrofy.

Zobacz także: Czym przykleić odpadające płytki w 2025 roku

Procesy wiązania i osiadania podłoża muszą być bezwzględnie zakończone. To nie jest kwestia "może będzie dobrze", ale "musi być dobrze". Jeżeli ściana jest świeżo otynkowana, trzeba odczekać, aż tynk w pełni wyschnie i zwiąże. Czasami zajmuje to tygodnie, a nawet miesiące. Cierpliwość to cnota w budownictwie, a jej brak często prowadzi do kosztownych poprawek. Zdarza się, że fachowcy pod presją czasu, czy też w wyniku niedoświadczenia, kleją płytki na niedostatecznie wyschnięte tynki, co jest przepisem na klęskę. Wilgoć w tynku nie tylko obniża siłę wiązania kleju, ale także w okresie zimowym, podczas cykli zamarzania i odmarzania, może doprowadzić do powstania naprężeń i uszkodzeń, które uniemożliwią przetrwanie elewacji. Właśnie dlatego podłoże powinno być przygotowane tak, jakby miało wytrzymać co najmniej stu lat!

Często popełnianym błędem jest zakładanie, że podłoże pod klej powinno być gładkie niczym lustro. Nic bardziej mylnego! Wręcz przeciwnie – dla optymalnej przyczepności, powierzchnia nie powinna być idealnie gładka. Zatem, jak zwiększyć przyczepność? Można porysować ją ostrym narzędziem, tworząc delikatne rowki, które staną się idealnym miejscem dla kleju do "zakotwiczenia się". Poza tym, podłoże należy odpowiednio zagruntować, co jest kolejnym elementem zabezpieczającym i wzmacniającym jego strukturę. Gruntowanie redukuje chłonność podłoża, dzięki czemu klej wiąże się w odpowiedni sposób i nie oddaje wilgoci zbyt szybko do podłoża. To prosta zasada fizyki, która jednak ma kolosalne znaczenie dla końcowego efektu. Czasem drobne zaniedbanie może sprawić, że nasza praca będzie niczym zamki z piasku – spektakularne, ale nietrwałe.

Niezależnie od rodzaju podłoża – czy to beton, tynk cementowo-wapienny, czy inny – należy bezwzględnie usunąć wszelkie luźne fragmenty, kurz, tłuszcz, resztki farby czy starego kleju. Powierzchnia musi być czysta jak łza i wolna od substancji, które mogłyby osłabić adhezję. Wyobraź sobie, że kleisz coś na zapylonej powierzchni – efekt jest oczywisty. To samo dotyczy płytek klinkierowych, które są wystawione na ciężkie próby ze strony natury. Jeśli elewacja ma być położona na warstwie ocieplenia, stosuje się plastikową lub metalową siatkę, najczęściej przymocowaną na warstwę izolacyjną kołkami do ściany. Na jej wierzch nakłada się warstwę zaprawy cienkowarstwowej, która stanowi idealne podłoże pod dalsze prace. Jest to niezwykle ważny krok, który zapewnia stabilność i wyrównanie, a co najważniejsze – chroni całą elewację przed ewentualnymi ruchami podłoża. Nie możemy zapomnieć o precyzyjnym wymierzeniu płaszczyzny. Wszystkie krzywizny czy nierówności będą przeniesione na płytki i zniszczą całą estetykę. Dlatego warto zastosować długą łatę murarską lub poziomicę laserową, by mieć pewność, że wszystko jest idealnie prosto.

Zobacz także: Jak kleić płytki: Poradnik krok po kroku 2025

Kiedy podłoże jest już przygotowane i wyschnięte, można przejść do gruntowania. Rodzaj gruntu powinien być dopasowany do chłonności podłoża i rodzaju kleju, jaki zamierzamy użyć. Jest to często pomijany, a kluczowy etap. Przygotowanie podłoża przed klejeniem klinkieru nie ogranicza się tylko do jego wyczyszczenia – chodzi o stworzenie optymalnych warunków dla wiązania kleju. Pamiętaj, że powierzchnia gruntu powinna być jednolita, a aplikacja odbywać się w warunkach zgodnych z zaleceniami producenta. Gruntowanie to nie jest opcjonalny dodatek, to absolutna konieczność, która stanowi most pomiędzy podłożem a klejem. To właśnie ten most zapewni, że żadna siła nie rozłączy naszej, starannie ułożonej, elewacji.

Niezwykle istotne jest także uwzględnienie temperatury podłoża oraz powietrza podczas prac. Klejenie w zbyt niskiej lub zbyt wysokiej temperaturze może negatywnie wpłynąć na wiązanie kleju i skrócić jego czas otwarty. Generalnie, większość klejów wymaga temperatury od +5°C do +25°C. Prace w ekstremalnych warunkach to pewny sposób na to, żeby potem oglądać odpady płytek klinkierowych. Unikanie bezpośredniego nasłonecznienia podczas klejenia również jest istotne, gdyż słońce może zbyt szybko wysuszyć klej, zanim zdąży on prawidłowo związać z płytką. Pamiętaj, że dobrze przygotowane podłoże to połowa sukcesu w pracach z płytkami klinkierowymi. Inwestycja czasu i wysiłku w ten etap to gwarancja, że efekt końcowy będzie nie tylko estetyczny, ale i trwały przez wiele lat.

Warto również zwrócić uwagę na dylatacje. Podłoże pod klinkier, szczególnie na dużych powierzchniach zewnętrznych, musi mieć odpowiednio zaprojektowane i wykonane dylatacje. Te „odpoczniki” w podłożu kompensują naprężenia termiczne i strukturalne, które mogłyby zniszczyć zarówno płytki, jak i klej. Ignorowanie dylatacji to proszenie się o kłopoty. Pamiętaj, że każdy budynek „pracuje”, a zwłaszcza elewacje są narażone na ogromne obciążenia. Dylatacje muszą być uwzględnione nie tylko w projekcie, ale i w praktyce. Oczywiście, w przypadku klinkieru, stosuje się dylatacje nie tylko w samym podłożu, ale także w warstwie kleju i fugach. Całość musi ze sobą współpracować, by osiągnąć zamierzony cel, jakim jest trwałość i estetyka.

Zasady aplikacji kleju i technika montażu płytek

Zasady aplikacji kleju i technika montażu płytek to, proszę państwa, prawdziwa sztuka, której opanowanie decyduje o finalnym wyglądzie i trwałości klinkierowej elewacji. Tutaj nie ma miejsca na improwizację czy półśrodki. Grubość kleju nie powinna wynosić więcej niż 5 mm. Pamiętajmy, że to nie jest budowanie zamku z piasku – tutaj każdy milimetr ma znaczenie. Większa grubość kleju to nie tylko strata materiału, ale także zwiększone ryzyko powstawania pustek powietrznych, co negatywnie wpływa na przyczepność. Sam klej, by spełniał swoją funkcję, powinien wypełniać w 100% całą powierzchnię montażową płytki stykającą się ze ścianą. Wyobraź sobie, że płytka to puzzel, a klej to spoiwo. Czy puzzle z pustymi przestrzeniami są stabilne? No właśnie.

Aby to osiągnąć, często stosuje się metodę podwójnego smarowania (buttering-floating), czyli aplikację kleju zarówno na podłożu, jak i na samej płytce. Jest to praktyka, którą stosuje każdy prawdziwy profesjonalista. Płytkę przykładamy do świeżo nałożonej warstwy kleju i delikatnie dociskamy, obracając ją nieco, aby klej równomiernie się rozprowadził i wypchnął ewentualne powietrze. Pozostawienie spoin pomiędzy płytkami to kolejny element tej układanki. Świadomość naturalnych krzywizn płytek, wynikających ze specyfiki produktów ceramicznych, nakazuje nam planowanie fug o szerokości minimum 8 mm, co jest kluczowe dla prawidłowego rozprowadzenia naprężeń. Naturalne różnice w rozmiarach, to wynik procesu wypału i są to właśnie te małe "niedoskonałości", które nadają klinkierowi autentyczny urok.

Fugi zawsze należy wypełnić zaprawami przeznaczonymi do fugowania płytek klinkierowych. Fuga to nie tylko estetyczne wypełnienie przestrzeni, ale także, a może przede wszystkim, element chroniący okładzinę przed wnikaniem wilgoci i czynników zewnętrznych. Spoiny powinny być wyrównane z licem okładziny, nadając im lekko wklęsły profil. To nie jest kwestia fanaberii, lecz funkcjonalności – taki profil umożliwia swobodne spływanie wody, zapobiegając jej zaleganiu. W elewacji okładzina klinkierowa powinna się w pionie licować z tynkiem na ścianie. Jeżeli okładzina wystaje ponad tynk, należy ją koniecznie zabezpieczyć przed podsiąkaniem wody – to jest arcyważne dla trwałości całej konstrukcji. Znam przypadki, gdzie lekceważenie tego doprowadziło do rozsadzenia całej elewacji przez zamarzającą wodę. To scenariusz, którego każdy chciałby uniknąć!

Fugowanie metodą półsuchą jest często wskazywane jako najlepsze dla klinkieru, szczególnie w przypadku fug o większej szerokości. Metoda ta polega na aplikowaniu gęstej, niemal suchej zaprawy fugowej, która następnie jest dokładnie dociskana i wygładzana specjalnymi narzędziami. Absolutnie nie jest wskazane szlamowanie – czyli rozcieranie zaprawy fugowej na całej powierzchni płytek, co mogłoby spowodować trudne do usunięcia zabrudzenia. Mieszanie płytek z różnych opakowań jest niezwykle istotne ze względu na naturalne różnice w odcieniach kolorystycznych wyrobów klinkierowych, które są rzeczą naturalną wynikającą z procesu produkcji. Dzięki temu cała powierzchnia nabiera naturalnego, unikalnego wyglądu, zamiast jednolitej, często nudnej, barwy. Zawsze, przed przyklejeniem, warto rozłożyć płytki na poziomej powierzchni "na sucho", by stworzyć wzór zmiksowanych płytek. Pamiętaj, że różnice w odcieniach to cecha, nie wada! To, co dla niewprawnego oka może wydawać się defektem, dla eksperta jest znakiem autentyczności.

Co więcej, zaleca się również dokonywanie zakupu towaru z jednej partii produkcyjnej. Klinkier dokupiony po 6 czy 12 miesiącach może w znacznym stopniu różnić się odcieniem od kupionego wcześniej. Jak to w życiu bywa, co partia, to nowa historia. To bardzo prozaiczna rada, ale często ratuje przed koniecznością układania mozaiki, która wyglądałaby jak zlepek różnych krain. Jeżeli chodzi o czyszczenie, płytki klinkierowe nie wolno czyścić kwasami. Po wyłożeniu, powierzchnię należy wyszczotkować na sucho i przemyć ciepłą wodą. W szczególnie trudnych przypadkach używać środków czyszczących, postępując zgodnie z zaleceniami producenta i dochowując przy tym szczególnej staranności. Ostatnim, ale nie mniej ważnym krokiem jest impregnacja, która wzmacnia ochronę przed wilgocią i zabrudzeniami.

Klinkier, jak każdy materiał budowlany, ma swoje "fanaberie", ale jego wytrzymałość i estetyka wynagradzają wszelkie wysiłki. Zasady aplikacji kleju to swoisty kodeks postępowania, który ma zapewnić, że elewacja z klinkieru będzie prawdziwą wizytówką domu przez długie dekady. Unikajmy pochopnych decyzji i zawsze stawiajmy na jakość, a sukces budowlany będzie murowany!

Niezbędne jest, aby podczas aplikacji kleju i montażu płytek, używać narzędzi dostosowanych do rodzaju kleju i rozmiaru płytek. Paca zębata o odpowiedniej wielkości zębów (np. 8-10 mm dla klinkieru) jest kluczowa dla równomiernego rozprowadzenia kleju. Wiele problemów wynika z używania nieodpowiednich narzędzi, które nie pozwalają na uzyskanie wymaganej warstwy kleju i prawidłowego wypełnienia powierzchni. Technika "ciągłej linii" – czyli prowadzenie pacy w jednym kierunku – zapobiega tworzeniu się pustek powietrznych, które są siedliskiem dla wilgoci i mrozu. Użycie sznurka murarskiego i poziomicy laserowej pozwoli na zachowanie idealnych linii i uniknięcie "falowania" elewacji. Wierzcie mi, centymetry robią kolosalną różnicę w estetyce końcowej. Po zakończeniu klejenia, bardzo ważne jest usunięcie wszelkich świeżych resztek kleju z powierzchni płytek i fug. Zapasy, które zostaną na płytkach, stwardnieją i będą bardzo trudne do usunięcia, psując całą estetykę. Dlatego warto mieć pod ręką mokrą gąbkę, aby na bieżąco usuwać wszelkie zanieczyszczenia. Czasem, najprostsze środki ostrożności są najważniejsze.

W przypadku dużych powierzchni lub złożonych elewacji, zaleca się wykonywanie próbnych fragmentów, aby ocenić właściwości kleju, sposób układania i estetykę fugowania. To tak, jakby przed spektaklem zrobić próbę generalną – pozwala to wychwycić ewentualne błędy i dostosować technikę do specyficznych warunków. Próby te pozwolą również na ocenę, czy wybrana szerokość fug jest odpowiednia dla konkretnych płytek klinkierowych i czy finalny efekt jest zadowalający. Cały proces klejenia to synfonia, w której każdy instrument, każdy etap, musi grać w harmonii, aby uzyskać finalne dzieło sztuki. Pamiętajmy, że staranność i precyzja na każdym etapie montażu klinkieru są gwarancją długowieczności i satysfakcji z pięknej elewacji.

Najczęściej Zadawane Pytania: Na Co Kleić Płytki Klinkierowe?

Pytanie: Czym różni się klej elastyczny od zwykłego kleju do płytek, jeśli chodzi o klinkier?

Odpowiedź: Klej elastyczny (np. klasy C2TE S1) jest kluczowy dla klinkieru, zwłaszcza na zewnątrz. Jego elastyczność pozwala na kompensację naprężeń termicznych, które powstają na skutek zmian temperatury i nasiąkliwości płytek. Zwykły klej jest zbyt sztywny, co może prowadzić do pęknięć i odspojenia się płytek pod wpływem mrozu i nagrzewania.

Pytanie: Jakie są kluczowe cechy dobrego kleju do płytek klinkierowych?

Odpowiedź: Najważniejsze cechy to wysoka elastyczność (klasa S1), mrozoodporność, zmniejszony spływ (T) oraz wydłużony czas otwarty (E). Dedykowane kleje do klinkieru posiadają również odpowiednią przyczepność i są dostosowane do niskiej nasiąkliwości klinkieru.

Pytanie: Jak przygotować podłoże przed klejeniem płytek klinkierowych?

Odpowiedź: Podłoże musi być przede wszystkim równe, trwałe i suche. Należy usunąć wszelkie luźne fragmenty, kurz, tłuszcz. Procesy wiązania i osiadania podłoża muszą być zakończone. Powierzchnia nie powinna być idealnie gładka – można ją porysować ostrym narzędziem i zagruntować, by zwiększyć przyczepność. W przypadku warstwy izolacyjnej, należy użyć siatki i zaprawy cienkowarstwowej.

Pytanie: Jak grubo powinien być nakładany klej do płytek klinkierowych?

Odpowiedź: Grubość warstwy kleju nie powinna przekraczać 5 mm. Klej musi w 100% wypełniać całą powierzchnię montażową płytki, stykającą się ze ścianą. Często stosuje się metodę podwójnego smarowania (klej na podłożu i na płytce), aby zapewnić pełne pokrycie i wyeliminować puste przestrzenie.

Pytanie: Czy można czyścić płytki klinkierowe kwasami?

Odpowiedź: Absolutnie nie. Kwasami nie wolno czyścić płytek klinkierowych, ponieważ mogą one uszkodzić strukturę materiału i spowodować nieodwracalne przebarwienia. Do czyszczenia należy używać szczotki na sucho, ciepłej wody, a w trudnych przypadkach specjalistycznych środków, postępując zgodnie z zaleceniami producenta.