Płytki matowe czy z połyskiem do kuchni? Poradnik 2025
Urządzając serce domu, stajesz przed dylematem, który potrafi spędzić sen z powiek nawet doświadczonym projektantom: Płytki matowe czy z połyskiem do kuchni? To pytanie jest pułapką, bo nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi; wybór zależy ściśle od indywidualnych potrzeb, stylu życia domowników i konkretnych wymogów przestrzeni. Zapomnijmy na chwilę o modach i trendach – zanurzmy się w twarde fakty i praktyczne aspekty, które pomogą rozwiać tę kuchenną zagadkę raz na zawsze.

- Czyszczenie i pielęgnacja: Które płytki do kuchni są łatwiejsze?
- Bezpieczeństwo przede wszystkim: Poślizg płytek matowych i z połyskiem w kuchni
- Mat czy połysk? Dopasowanie płytek do stylu i oświetlenia kuchni
- Płytki matowe a z połyskiem: Wybór na podłogę i ścianę w kuchni
Przyjrzyjmy się bliżej właściwościom obu typów wykończenia. Analiza cech pozwala zyskać klarowny obraz ich potencjału i ograniczeń w kuchennych realiach. Oto skrótowe zestawienie, które rzuca światło na podstawowe różnice i podobieństwa.
| Cecha | Płytki Matowe | Płytki z Połyskiem | Uwagi dla Kuchni |
|---|---|---|---|
| Wygląd / Odbicie światła | Minimalnie odbijają światło, dają efekt stonowany, naturalny, pochłaniają światło. | Duże odbicie światła, nadają blasku, powiększają przestrzeń, odbijają kolory otoczenia. | Matowe tworzą przytulną atmosferę, połysk dodaje luksusu i jasności, kluczowe dla optyki pomieszczenia. |
| Widoczność zabrudzeń | Zabrudzenia (kurz, smugi, krople wody, lekkie zacieki) są znacznie mniej widoczne. | Zabrudzenia, odciski palców i zacieki (szczególnie wapienne) są bardzo widoczne, wymagają częstszego polerowania. | W kuchni, gdzie o zabrudzenia nietrudno, matowe są bardziej wyrozumiałe. |
| Łatwość czyszczenia (technicznie) | Są łatwe w czyszczeniu, choć powierzchnia może wymagać szorowania przy zaschniętych plamach. | Są łatwe w czyszczeniu, gładka powierzchnia ułatwia ścieranie, ale wymagają polerowania do uzyskania nieskazitelności. | Oba typy są w gruncie rzeczy łatwe do utrzymania w czystości, różni je próg akceptacji widoczności brudu. |
| Odporność na ścieranie | Zazwyczaj wyższa odporność (PEI), rzadziej widać drobne zarysowania dzięki teksturze. | Może być niższa odporność (PEI), zarysowania są często bardziej widoczne, zwłaszcza pod światło. | Ważne dla płytek podłogowych w kuchni ze względu na intensywność ruchu i przesuwania mebli/sprzętów. |
| Antypoślizgowość | Zazwyczaj wysoka (R9-R13), bezpieczne na podłodze, nawet gdy mokre. | Niska (R9, często niżej), bardzo śliskie, gdy są mokre lub zatłuszczone. | Parametr krytyczny dla płytek podłogowych w strefach mokrych kuchni. |
| Dopasowanie do stylu | Dobrze komponują się z stylami: rustykalnym, skandynawskim, klasycznym, industrialnym, minimalistycznym, naturalnym. | Idealne do stylów: glamour, nowoczesnego, art déco, eklektycznego, dodają luksusu i dynamiki. | Estetyka ma ogromne znaczenie, ale nie powinna przesłonić funkcjonalności i bezpieczeństwa w kuchni. |
| Przewidywana żywotność (wizualna) | Wygląd dłużej pozostaje "świeży" dzięki maskowaniu drobnych defektów. | Szybciej widać ślady użytkowania (mikro-rysy, zmatowienia), wymagają większej staranności w użytkowaniu. | Matowe wybory mogą być bardziej długowieczne pod kątem zachowania pierwotnego wyglądu przy codziennym użyciu. |
Telegraficzny skrót powyższych danych krystalizuje zasadniczą różnicę: podczas gdy płytki z połyskiem hipnotyzują estetyką i grą światła, to płytki matowe często wiodą prym w kategorii niewidzialnych atutów, takich jak bezpieczeństwo i bezproblemowa konserwacja. Każdy wybór to kompromis, a klucz do satysfakcji leży w świadomym zważeniu, co jest dla nas najważniejsze w intensywnie użytkowanej przestrzeni, jaką jest kuchnia.
Czyszczenie i pielęgnacja: Które płytki do kuchni są łatwiejsze?
o łatwość czyszczenia płytek kuchennych matowych i z połyskiem nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać, bo zależy, o jakiej "łatwości" mówimy. Czy o technicznym procesie usuwania brudu, czy o częstotliwości, z jaką czujemy potrzebę tego robienia? Płytki z połyskiem mają nieskazitelnie gładką powierzchnię, która teoretycznie ułatwia ścieranie plam wilgotną szmatką, to czysta fizyka powierzchni. Niech nikt jednak nie da sobie wcisnąć bajki, że sprzątanie kuchni to spacerek po plaży.
Zobacz także: Jak zmatowić płytki w domu – Przewodnik 2025
W kuchni permanentnie walczymy nie tylko z kurzem czy piaskiem, ale przede wszystkim z tłuszczem, zaschniętymi resztkami jedzenia i wodą z kamieniem. Na idealnie gładkiej, lustrzanej powierzchni płytki z połyskiem, każda smuga, każda kropla wyschniętej wody z twardej kranówki, każda drobinka kurzu jest widoczna jak przysłowiowy wół na łące. Owszem, ścieramy to łatwo, ale musimy to robić non-stop, a potem jeszcze polerować do lustrzanego blasku, co bywa syzyfową pracą w tętniącym życiem sercu domu.
Tutaj do gry wchodzą płytki matowe i nagle "łatwość czyszczenia" nabiera nowego znaczenia – łatwość życia. Ich subtelna faktura, często z delikatnym wzorem lub nierównościami, oraz brak połysku sprawiają, że drobne zabrudzenia i odciski palców stają się niemal niewidoczne. Kurzu nie widać na nich wcale przez wiele dni, a zaschnięte krople wody nie tworzą ostentacyjnych zacieków, chyba że przyglądamy się z lupą w dłoniach. Sprzątanie sprowadza się do przetarcia powierzchni bez nerwowego sprawdzania pod światło, czy aby na pewno wszystko zniknęło bez smug.
Matowe powierzchnie, zwłaszcza te o podwyższonej odporności na ścieranie (wysoka klasa PEI, np. PEI 4 lub 5 dla podłóg) są mniej podatne na trwałe uszkodzenia wierzchniej warstwy, która mogłaby gromadzić brud. Przypadkowe przeciągnięcie krzesłem czy upadek cięższego garnka nie musi od razu oznaczać widocznego zarysowania. Pamiętajmy, że zarysowana płytka, niezależnie od wykończenia, zawsze będzie trudniejsza do utrzymania w czystości, bo w uszkodzeniach osadza się brud.
Zobacz także: Jak zmatowić płytki ceramiczne w 2025 roku? Sprawdzone metody i porady
Jeśli chodzi o specyficzne zabrudzenia kuchenne, takie jak tłuszcz, oba typy płytek wymagają odpowiednich środków czyszczących – najczęściej neutralnych detergentów lub dedykowanych płynów do gresu czy ceramiki. Kluczowa różnica leży w widoczności rezultatów. Plamy tłuszczu usunięte z matowej płytki nie pozostawiają tak widocznych, irytujących śladów w porównaniu do połyskującej powierzchni, na której po każdym przetarciu może pojawić się smugę.
Dodatkowym aspektem jest fugowanie. Fugi bywają największą bolączką przy czyszczeniu podłóg kuchennych, niezależnie od typu płytek. Jednak płytki matowe, często o większych formatach, wymagają mniej linii fugi na metr kwadratowy, co redukuje obszar trudny do doczyszczenia. Warto także zainwestować w fugi epoksydowe, które są nieprzepuszczalne i plamoodporne, niezależnie od wybranego wykończenia płytki – to dobra rada warta swojej wagi w złocie.
W przypadku rozlania intensywnie barwiących płynów, jak czerwone wino czy sok z buraków, szybkość reakcji jest kluczowa niezależnie od wykończenia. Na matowych płytkach, szczególnie tych o porowatej strukturze (chociaż w kuchni rzadko się stosuje bardzo porowate wykończenia podłogowe), plamy mogą wniknąć nieco głębiej w mikroszczeliny powierzchni, choć na dobrze szkliwionym gresie matowym problem ten jest marginalny. Gładkie płytki z połyskiem dają więcej czasu na reakcję, ale zaschnięta plama może pozostawić bardzo wyraźny ślad.
Zobacz także: Płytki wielkoformatowe: cena robocizny 2025
Mówiąc wprost: mniej widać na nich zabrudzenia, co dla wielu zapracowanych osób, a zwłaszcza w domach z małymi dziećmi lub zwierzętami, jest nieocenioną zaletą. Kto miał matowe płytki na podłodze, a potem połyskujące, ten wie, o czym mowa – ten drugi wariant może generować frustrującą potrzebę nieustannego przecierania i polerowania. Czyszczenie techniczne obu powierzchni jest podobne, ale pielęgnacja rozumiana jako utrzymanie estetycznego wyglądu "bez wysiłku" przemawia zazwyczaj na korzyść matu. Trzeba mieć twarde lico, żeby kłócić się z osobą, która na co dzień walczy ze smugami na połysku w kuchni.
Koszt środków czyszczących może być podobny, ale czas poświęcony na utrzymanie połysku w nienagannej kondycji bywa znacznie wyższy. To, co zaoszczędzisz na metrażu, możesz nadrobić w godzinach pracy szmatką. Dlatego płytki matowe są bardziej odporne na ścieranie, co jest istotne w kuchni, nie tylko w sensie fizycznym zużycia materiału, ale także w kontekście maskowania drobnych oznak codziennego życia i upraszczania rutyny sprzątania. Ta cecha stawia je często w lepszej pozycji jako wybór na intensywnie użytkowane powierzchnie poziome.
Zobacz także: Czym i jak zmatowić płytki ceramiczne przed malowaniem? Skuteczne metody 2025
W przypadku kuchni, gdzie często pojawiają się zabrudzenia związane z gotowaniem, myciem naczyń i jedzeniem, matowe płytki wybaczają nam drobne zaniedbania. Nie zwalniają z obowiązku sprzątania, rzecz jasna, ale nie eksponują każdego pyłka kurzu czy zaschniętej kropli kawy w taki sposób, jak ich błyszczące odpowiedniki. To po prostu kwestia optyki i tolerancji na widoczność śladów użytkowania. Dla kogoś, kto ceni nieskazitelny, lśniący wygląd 24/7, połysk będzie wart dodatkowego wysiłku, ale dla pragmatyków, mat to synonim świętego spokoju.
Nawet na ścianach, zwłaszcza w strefie roboczej nad blatem czy kuchenką, matowe płytki mogą okazać się bardziej praktyczne. Opary tłuszczu czy sosów mogą łatwiej osadzać się na nierównej teksturze matu, ale jednocześnie zaschnięte krople wody czy osad z pary wodnej są mniej widoczne. Na gładkiej płytce z połyskiem każda tłusta plama wymaga natychmiastowej interwencji i polerowania, podczas gdy na macie jest to mniej palący problem. Ważne jest, aby niezależnie od wykończenia, wybrać płytki o niskiej nasiąkliwości (poniżej 0.5%), bo to gwarantuje, że brud nie wniknie w strukturę materiału.
W gruncie rzeczy, zarówno matowe płytki, jak i te z połyskiem, są łatwe do utrzymania w czystości, jeśli rozumiemy to jako możliwość usunięcia brudu. Różnica polega na częstotliwości, z jaką musimy czyścić i polerować, aby powierzchnia wyglądała idealnie. Niewątpliwą zaletą płytek matowych jest to, że znacznie mniej widać na nich zabrudzenia, takie jak kurz, pył czy piasek oraz smugi i zacieki, co ułatwia ich konserwację na co dzień. Z kolei płytki matowe są bardziej odporne na ścieranie, co jest istotne w kuchni, gdzie intensywność użytkowania podłogi jest wysoka.
Zobacz także: Jakie Płytki do Małej Łazienki 2025: Matowe czy z Połyskiem? Kompleksowy Poradnik
Bezpieczeństwo przede wszystkim: Poślizg płytek matowych i z połyskiem w kuchni
Gdy gotujemy, zmywamy naczynia, czy po prostu przemieszczamy się w kuchni, często stąpamy po mokrej podłodze. Rozlana woda, tłuszcz, czy nawet suche okruchy mogą stworzyć niebezpieczną ślizgawkę. Właśnie dlatego kwestia antypoślizgowości płytek podłogowych w kuchni nie jest bynajmniej tematem pobocznym, ale fundamentem bezpieczeństwa domowników. Jeśli mowa o płytkach z połyskiem na podłodze, szczególnie w kuchni, musimy uderzyć w dzwon alarmowy – jest to często zły pomysł.
Płytki z połyskiem, z ich gładką, odbijającą światło powierzchnią, są estetycznie przyjemne, ale ich natura sprawia, że kiedy tylko pojawi się na nich wilgoć, czy to z rozlanego napoju, skapującej wody spod kranu czy pary wodnej z garnków, stają się bardzo śliskie. To prosta fizyka: minimalna powierzchnia styku i brak tarcia o gładkiej warstwie wody. Upadek na takiej powierzchni, zwłaszcza w kuchni pełnej ostrych kantów i ciężkich sprzętów, może zakończyć się poważnymi kontuzjami, od stłuczeń po złamania. Stara anegdota o poślizgnięciu się na skórce od banana przy połyskującej posadzce nabiera tu realnego, niebezpiecznego wymiaru.
Klasyfikacja antypoślizgowości płytek oznaczana jest symbolami R i cyframi od R9 do R13. Im wyższa liczba, tym wyższy współczynnik tarcia i mniejsze ryzyko poślizgu. R9 to podstawowy poziom, często wystarczający dla suchych przestrzeni, ale absolutnie niewystarczający dla kuchni, zwłaszcza w strefach gotowania i zmywania. W kuchni, ze względu na nieuchronność wilgoci i możliwość pojawienia się tłustych zabrudzeń, zalecane minimum to R10, a najczęściej używane do układania podłóg [w kuchni] ze względu na ich antypoślizgowość są płytki o klasie R10, a najlepiej R11 lub wyższej.
Płytki matowe, ze względu na swoją naturalnie wyższą teksturę i mniejsze odbicie światła (które samo w sobie często wiąże się z gładszą powierzchnią), osiągają znacznie wyższe klasy antypoślizgowości. Gres matowy z odpowiednią fakturą bez problemu uzyska R10, R11, a nawet R12 czy R13 (choć te ostatnie bywają już szorstkie i trudniejsze do czyszczenia). Ta naturalna właściwość matu czyni go domyślnym wyborem na podłogę w każdej strefie, gdzie bezpieczeństwo jest priorytetem, a kuchnia niewątpliwie do takich należy.
Ryzyko poślizgu na płytkach z połyskiem rośnie dramatycznie nie tylko w obecności wody, ale także przy drobnych zabrudzeniach suchych. Cukier, mąka czy sól rozsypane na podłodze mogą działać jak miniaturowe łożyska, redukując tarcie do minimum. Na matowej, lekko fakturowanej powierzchni takie drobinki nie są aż tak zdradliwe. Trudno dyskutować z grawitacją i siłą tarcia – fizyki nie da się oszukać dekoracyjnym efektem połysku, gdy w grę wchodzi upadek.
Warto zastanowić się, kto będzie korzystał z kuchni. W domach z dziećmi biegającymi bez nadzoru czy osobami starszymi, które mogą mieć problem z utrzymaniem równowagi, wybór płytek matowych na podłodze jest po prostu aktem odpowiedzialności. Kiedy bezpieczeństwo staje się priorytetem numer jeden, argumenty estetyczne dotyczące połysku powinny ustąpić pola rozsądkowi. To nie agresywna postawa, to zdrowy osąd sytuacji, który stawia zdrowie i komfort użytkowania ponad lśniący efekt, który może okazać się niebezpieczną pułapką.
Zatem, błyszcząca powierzchnia [płytek], zwłaszcza gdy jest mokra, staje się bardzo śliska, co automatycznie dyskwalifikuje ją jako bezpieczny wybór na podłogę w kuchni dla większości gospodarstw domowych. Alternatywnie, można zastosować płytki z połyskiem tylko w strefach suchych lub na ścianach, gdzie ryzyko poślizgu nie istnieje. Matowych płytek są najczęściej używane do układania podłóg ze względu na ich antypoślizgowość, i to nie przypadek – to wynik ich właściwości fizycznych idealnie odpowiadających wymaganiom bezpieczeństwa kuchennej podłogi. Ignorowanie tego faktu byłoby lekkomyślnością.
Statystyki wypadków domowych często wskazują kuchnię jako jedno z miejsc o podwyższonym ryzyku, a upadki są jedną z najczęstszych przyczyn urazów. Wybierając płytki podłogowe, dokonujemy wyboru, który ma realny wpływ na bezpieczeństwo każdego dnia. Rozsypany ryż czy kukurydza z płatków śniadaniowych, przypadkowe zachlapanie podczas gotowania makaronu – to sytuacje z życia wzięte, które na śliskiej powierzchni kończą się wywrotką. Na matowej podłodze takie wypadki zdarzają się rzadziej i są mniej groźne w skutkach.
Producent gresów często oferuje te same kolekcje w wariantach matowym i z połyskiem, niekiedy podając klasę antypoślizgowości R tylko dla wersji matowej. To milczące potwierdzenie, że połysk z natury rzeczy nie nadaje się na podłogi, gdzie wymagana jest przyczepność. Jeśli upieramy się przy estetyce połysku na podłodze kuchennej, musimy liczyć się ze znacznym ryzykiem, którego nie da się całkowicie wyeliminować, nawet przy wzmożonej ostrożności. Bezpieczeństwo powinno zawsze iść na pierwszym miejscu, a płytki matowe dają znacznie większą pewność pod nogami.
Mat czy połysk? Dopasowanie płytek do stylu i oświetlenia kuchni
Wybór między płytkami matowymi a z połyskiem to nie tylko kwestia praktyczności i bezpieczeństwa, ale przede wszystkim estetyki, która ma ogromny wpływ na finalny wygląd i atmosferę kuchni. Każdy z tych typów wykończenia opowiada inną historię i rezonuje z innymi stylami aranżacyjnymi. Kluczem do sukcesu jest zrozumienie, jak pomieszczenia ma duży wpływ na ostateczny wygląd wybranych płytek i jak płytki współgrają ze światłem.
Płytki z połyskiem są mistrzami optycznych iluzji. Ich kuchenne z połyskiem odbijają światło (zarówno naturalne, jak i sztuczne), co sprawia, że pomieszczenie wydaje się jaśniejsze i większe niż w rzeczywistości. To genialne rozwiązanie dla małych kuchni, gdzie każdy centymetr i każdy promyk światła są na wagę złota. Jeśli Twoja kuchnia jest ciasna lub ma niewiele okien, połyskujące płytki na ścianach mogą być magicznym sposobem na dodanie jej przestrzeni i światła. Widziałem kiedyś niewielką, ciemną kuchnię, która po położeniu białych płytek z połyskiem typu metro na ścianach zyskała zupełnie nowy wymiar, stając się nieporównywalnie jaśniejsza i przestronniejsza.
Z drugiej strony, płytki matowe pasują bardziej do stylu skandynawskiego, klasycznego i minimalistycznego. Ich stonowane wykończenie minimalnie odbija światło, co nadaje wnętrzu spokojniejszy, bardziej stonowany charakter. Mat jest synonimem subtelności i naturalności. Jeśli marzysz o kuchni, która emanuje ciepłem i przytulnością, przypomina toskańską willę czy skandynawski hygge, matowe płytki będą strzałem w dziesiątkę. Często można zdecydować się na płytki imitujące kamień, beton lub drewno w macie, które idealnie komponują się z naturalnymi materiałami i surowymi elementami wykończenia.
Ważnym aspektem jest także odbiór kolorów. Na płytkach z połyskiem kolory wydają się bardziej nasycone, głębokie i żywe. Odbicie światła potęguje ich intensywność. Płytki matowe prezentują kolor w sposób bardziej "uczciwy" i jednolity, bez odbić i refleksów. Ten sam odcień szarości może wyglądać zupełnie inaczej w macie i połysku – w pierwszym przypadku będzie to solidna, spokojna barwa, w drugim dynamiczny, migoczący ton. Wybór zależy więc także od tego, jaki efekt kolorystyczny chcemy uzyskać.
Płytki z połyskiem, zwłaszcza te w ciemniejszych kolorach lub imitujące marmur, doskonale wpisują się w estetykę stylu glamour, art déco czy nowoczesnego luksusu. Z kolei eleganckie płytki z połyskiem, np. imitujące marmur, pasują do stylu glamour, nowoczesnego i eklektycznego. Dodają wnętrzu wyrafinowania, luksusu i splendoru. To wybór dla tych, którzy nie boją się śmiałych rozwiązań i chcą, aby ich kuchnia robiła "efekt wow". Nadają pomieszczeniu blasku i prestiżu, co jest ich niewątpliwą zaletą w kontekście wizualnym.
Nie znaczy to jednak, że matowe płytki są nudne czy nijakie. Wręcz przeciwnie, mniej rzucają się w oczy [płytki matowe], co pozwala innym elementom kuchni, takim jak fronty szafek, blaty czy AGD, wyjść na pierwszy plan. Matowe płytki mogą subtelnie kontrastować z innymi powierzchniami w kuchni lub stanowić dla nich harmonijne tło. Warto pamiętać o odpowiednim dopasowaniu płytek do poziomu oświetlenia w pomieszczeniu. W bardzo jasnych kuchniach z dużymi oknami nadmierne użycie połysku może stworzyć efekt olśnienia i męczyć wzrok, podczas gdy w słabiej oświetlonych przestrzeniach połysk może okazać się zbawieniem, rozpraszając światło.
Kombinowanie obu rodzajów wykończenia w ramach jednej aranżacji to też często spotykane i udane rozwiązanie. Na przykład, można zastosować matowe płytki na podłodze dla bezpieczeństwa i subtelnego tła, a na ścianie nad blatem (jako backsplash) użyć błyszczących mozaik lub płytek metro, które dodadzą blasku i są łatwe do czyszczenia ze spryskiwania. Taki zabieg wprowadza dynamikę i pozwala czerpać korzyści z obu światów, unikając jednocześnie ich głównych wad. Aranżacja kuchni to sztuka kompromisu, a świadome połączenie matu i połysku jest tego doskonałym przykładem.
Wybierając płytki, pomyślmy nie tylko o tym, co modne, ale przede wszystkim o tym, jak chcemy się czuć w naszej kuchni. Czy ma być oazą spokoju i naturalności, czy raczej dynamicznym, pełnym blasku centrum życia? Odpowiedź na to pytanie często naturalnie wskazuje, czy bliżej nam do stonowanego matu, czy do ekspresyjnego połysku. Estetyka jest subiektywna, ale wiedza o wpływie wykończenia na odbiór przestrzeni jest twardym faktem, który warto wziąć pod uwagę.
Płytki matowe a z połyskiem: Wybór na podłogę i ścianę w kuchni
Gdy już zgłębiliśmy aspekty bezpieczeństwa, pielęgnacji i stylu, czas na ostateczną, fundamentalną decyzję: gdzie położyć płytki matowe, a gdzie z połyskiem? Czy te same kafelki nadadzą się na podłogę i na ścianę? Krótka odpowiedź brzmi: niekoniecznie, a wręcz często jest to wykluczone. Różnice w przeznaczeniu wynikają bezpośrednio z właściwości, o których mówiliśmy, szczególnie tych związanych z bezpieczeństwem i odpornością na obciążenia.
Na podłogę kuchenną bezapelacyjnie królują płytki matowe. Matowych płytek są najczęściej używane do układania podłóg ze względu na ich antypoślizgowość, co jest kluczowe w przestrzeni tak narażonej na wilgoć i zabrudzenia jak kuchnia. Upadek na mokrej czy zatłuszczonej podłodze z matowym gresem o odpowiedniej klasie R (min. R10, zalecane R11+) jest znacznie mniej prawdopodobny niż na śliskiej, lśniącej powierzchni. W gruncie rzeczy, użycie [płytek z połyskiem] na podłogę może nie być dobrym pomysłem – zwłaszcza na podłogę w (...) kuchni, i to jest analityczne stwierdzenie wynikające wprost z przepisów bezpieczeństwa i zdrowego rozsądku.
Dodatkowo, podłoga w kuchni to strefa o wysokim natężeniu ruchu. Chodzimy po niej, przesuwamy krzesła, nierzadko coś na nią upada (naczynia, garnki). Dlatego matowe płytki są także bardziej odporne na zarysowania. Chociaż odporność na zarysowania mierzona jest skalą Mohsa (wyższa liczba to wyższa odporność), a nie wykończeniem powierzchni, to na matowej powierzchni drobne ryski są po prostu mniej widoczne dzięki rozproszeniu światła i potencjalnej strukturze. Policzmy: codzienne użytkowanie przez rodzinę 4-osobową to setki kroków, dziesiątki przesunięć mebli rocznie – mat wybaczy więcej w tym tańcu kuchennych czynności.
Jeśli chodzi o podłogę, idealnym wyborem będzie gres, który jest materiałem wypalanym w bardzo wysokich temperaturach, co czyni go ekstremalnie odpornym na ścieranie (klasa PEI), zarysowania czy wilgoć (niska nasiąkliwość). Większość gresów dostępnych na rynku występuje w wersjach matowych, które osiągają wymagane parametry antypoślizgowości i wytrzymałości mechanicznej. Gres matowy w dużym formacie (np. 60x60 cm, 80x80 cm, a nawet 120x120 cm dla przestronnych kuchni) na podłodze to połączenie estetyki, trwałości i bezpieczeństwa, które jest trudno pobić.
Natomiast ściany kuchenne to zupełnie inna historia. Na ścianach ryzyko poślizgu nie istnieje (chyba że w kuchni akrobata mieszka). Tutaj możemy swobodnie czerpać z estetycznych atutów płytek z połyskiem. Gładka, lśniąca powierzchnia płytek na ścianie, zwłaszcza w strefie nad blatem, jest niezwykle praktyczna. Rozbryzgi tłuszczu, sosów czy wody usuwa się z niej błyskawicznie jednym przetarciem. Połyskująca ściana nadaje kuchni dynamizmu, odbija światło i ułatwia utrzymanie higieny wizualnej w miejscu przygotowywania posiłków.
Nie oznacza to jednak, że płytki matowe nie nadają się na ściany. Wręcz przeciwnie! Matowe płytki na ścianie, szczególnie te z delikatną teksturą, mogą dodać kuchni głębi i charakteru. Są idealne do stworzenia przytulnej, naturalnej atmosfery. Matowa ściana w jednolitym kolorze stanowi piękne tło dla ekspozycji otwartych półek z przyprawami czy dekoracji. Na matowych płytkach ściennych mniej widać też drobne plamki czy kurz, co może być plusem w kuchniach mniej intensywnie użytkowanych lub poza główną strefą roboczą. Wybór matu na ścianie to często świadoma decyzja o stworzeniu bardziej spokojnego, stonowanego wyglądu.
Coraz popularniejsze jest łączenie obu typów wykończenia. Klasyczny przykład to matowa podłoga i błyszczące płytki metro (10x30 cm, 7.5x15 cm) na ścianie nad blatem. Można też położyć matowe płytki na większości ścian, a jeden fragment, np. wnękę czy pas nad blatem, wykończyć błyszczącą mozaiką lub dekoracyjnymi kafelkami z połyskiem. Takie zróżnicowanie tekstur dodaje wnętrzu głębi i zainteresowania wizualnego, a jednocześnie pozwala dostosować funkcjonalność (czyszczenie, bezpieczeństwo) do konkretnych obszarów użytkowania w kuchni. To jak dobranie odpowiedniego narzędzia do konkretnego zadania – nie używasz młotka do wkręcania śrub.
Pamiętajmy także o formacie i materiale. Gres na podłogę, zarówno matowy jak i rzadziej spotykany połyskujący (o ile posiada adekwatną klasę antypoślizgowości), to standard. Na ściany można stosować lżejszą glazurę, która często ma wyższe parametry estetyczne (więcej kolorów, wzorów), ale niższą wytrzymałość mechaniczną i mniejszą odporność na ścieranie w porównaniu do gresu. Glazura występuje zarówno w wykończeniu matowym, jak i z połyskiem, co daje szerokie pole do popisu w kwestii aranżacji ścian.
Ostatecznie, decyzja o wyborze płytek matowych lub z połyskiem na podłogę i ścianę w kuchni powinna być podyktowana przede wszystkim funkcjonalnością i bezpieczeństwem, a następnie estetyką. Na podłogę zazwyczaj polecany jest antypoślizgowy, odporny na ścieranie matowy gres. Na ściany możemy pozwolić sobie na większą swobodę, wybierając zarówno praktyczne, łatwe w czyszczeniu płytki z połyskiem w strefie roboczej, jak i stonowane matowe wykończenia, które dodają wnętrzu charakteru i maskują drobne zabrudzenia.
Nie zapominajmy o parametrach technicznych płytki podłogowej. Klasa PEI (odporność na ścieranie, od 0 do V) powinna wynosić minimum IV dla kuchni, a najlepiej V. Nasiąkliwość wodna powinna być poniżej 0.5%, co jest standardem dla gresów i zapewnia odporność na plamy i wilgoć. Wybierając płytki matowe, warto sprawdzić ich klasę antypoślizgowości R (R9-R13). Na ścianę parametry PEI i R są mniej krytyczne, kluczowa jest estetyka i łatwość czyszczenia powierzchni.
Przy podejmowaniu decyzji warto zobaczyć próbki płytek na żywo w miejscu zakupu i, jeśli to możliwe, zabrać kilka do domu, aby zobaczyć, jak zachowują się w naturalnym oświetleniu kuchni. Położenie ich na podłodze i ścianie pozwoli lepiej ocenić ich kolor, teksturę, a przede wszystkim, jak grają ze światłem i jak łatwo się na nich ślizga (lub nie!) po celowym wylaniu niewielkiej ilości wody. Ta prosta próba często rozwiewa wątpliwości skuteczniej niż najdłuższy artykuł czy porady ekspertów.
Widoczny powyżej wykres prezentuje orientacyjną ocenę przydatności płytek matowych i z połyskiem dla podłogi i ściany kuchennej, bazując na skumulowanej analizie bezpieczeństwa, trwałości i łatwości utrzymania czystości w typowych warunkach użytkowania. Jest to jedynie wizualizacja, która podsumowuje wnioski płynące z naszych rozważań. Warto jednak pamiętać, że każda kuchnia jest inna, a indywidualne preferencje estetyczne i specyfika eksploatacji powinny być decydującym głosem w procesie wyboru. Analiza własnych potrzeb w kontekście obiektywnych parametrów płytek to klucz do stworzenia przestrzeni nie tylko pięknej, ale przede wszystkim funkcjonalnej i bezpiecznej na lata.