Standardowe Wymiary Drzwi Zewnętrznych 2025

Odkrywanie idealnych wymiarów drzwi zewnętrznych do Twojego domu to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim funkcjonalności i bezpieczeństwa. Czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego tak wiele drzwi ma podobne gabaryty? Odpowiedź jest prosta – to standardowe wymiary drzwi zewnętrznych, które ułatwiają codzienne życie, gwarantując jednocześnie spełnienie wymogów przepisów budowlanych i przeciwpożarowych. Standardowy wymiar, który przyjęty jest przez producentów stolarki, to 90 cm w świetle przejścia. Przyjrzyjmy się temu bliżej, aby zrozumieć, co kryje się za tym kluczowym parametrem.

• Standardowe wymiary drzwi jednoskrzydłowych – co warto wiedzieć?
• Znaczenie światła przejścia drzwi zewnętrznych
• Wymiary drzwi dwuskrzydłowych i drzwi z naświetleniami
• Niestandardowe wymiary drzwi a przepisy i eksploatacja
• Q&A

Zapewnienie odpowiednich wymiarów drzwi zewnętrznych to fundamentalny element projektowania i wykańczania każdej nieruchomości. Choć temat ten może wydawać się na pierwszy rzut oka suchy, kryje w sobie złożoność norm, praktycznych zastosowań i aspektów bezpieczeństwa. W kontekście rynkowej dynamiki i zróżnicowania preferencji, analiza standardów rynkowych, zwłaszcza tych dotyczących szerokości, pozwala na głębsze zrozumienie wpływu wymiarów na użytkowanie.

Kluczowe spostrzeżenia wykazują, że dominacja szerokości 90 cm w świetle przejścia nie jest przypadkowa, lecz podyktowana szeregiem czynników od codziennej wygody po restrykcyjne wymogi bezpieczeństwa. Niestandardowe rozwiązania, choć kuszące wizualnie, często wiążą się z kompromisami w zakresie eksploatacji, a przepisy PPOŻ stanowią nieprzekraczalną barierę dla zbyt wąskich otworów. Tak więc, wybór drzwi zewnętrznych to strategiczna decyzja, w której komfort, bezpieczeństwo i estetyka muszą iść w parze.

Standardowe wymiary drzwi jednoskrzydłowych – co warto wiedzieć?

Wybór drzwi wejściowych do domu to nie jest zadanie, które można potraktować lekko. To jak gra w szachy, gdzie każdy ruch ma znaczenie. Głębokie zrozumienie standardowych wymiarów drzwi zewnętrznych to podstawa, a szczególnie jeśli chodzi o drzwi jednoskrzydłowe. Wśród całej gamy produktów na rynku, jeden parametr wybija się na prowadzenie, będąc niemalże królem standardów: 90 cm w świetle przejścia.

Zobacz także: Wentylacja drzwi łazienkowych: Przepisy 2025

Pewnie pomyślisz, "Cóż to za magia w tych 90 centymetrach?". Otóż, to nie magia, a po prostu solidne, inżynierskie przemyślenia poparte latami doświadczeń i regulacjami prawnymi. Drzwi, które zapewniają taki prześwit, to gwarancja wygody. Możesz bez przeszkód wprowadzić do domu wózek dziecięcy, nie martwiąc się, że "utkniesz w przejściu". A co z dużymi zakupami, albo meblami? Wniesienie ich do środka będzie znacznie łatwiejsze. To komfort, który odczujesz każdego dnia, w każdych warunkach pogodowych.

Co więcej, te 90 cm to nie tylko komfort, ale i wymóg bezpieczeństwa. Jeśli budujesz nowy dom, nie możesz o tym zapomnieć. Przepisy przeciwpożarowe, zwane potocznie PPOŻ, jasno precyzują minimalną szerokość drzwi. Jeśli zdecydujesz się na węższe drzwi, ryzykujesz, że Twój budynek nie przejdzie odbioru. To jak próba zdania egzaminu, którego nie przygotowałeś – wynik jest z góry przesądzony.

Wąskie drzwi to także potencjalne zagrożenie. W sytuacji awaryjnej, np. pożaru, każdy centymetr przestrzeni ma znaczenie. Wyobraź sobie paniczną ucieczkę, gdy cenne sekundy uciekają, a Ty próbujesz przecisnąć się przez za mały otwór. Brrr… dreszcze. Standardowe drzwi o szerokości 90 cm to Twoja polisa ubezpieczeniowa, gdy chodzi o życie i zdrowie.

Zobacz także: Ile kosztuje zamurowanie drzwi? Cennik 2025

Wracając do PPOŻ, należy mieć na uwadze, że minimalna szerokość drzwi powinna wynosić 80 cm, a ich wysokość co najmniej 200 cm, co daje światło przejścia 80 x 200 cm. Natomiast światło przejścia drzwi zlokalizowanych w budynkach użyteczności publicznej musi wynosić minimum 90 x 200 cm. Producenci zaś przyjmują już wyższy standard, więc tak czy siak wybieramy bezpieczne wymiary, jeśli postawimy na to, co rynek oferuje. Ktoś mógłby spytać: "Skąd ta różnica?". To kwestia przepisów dostosowanych do rodzaju budynków i intensywności ich użytkowania. Standard w branży to 90 cm.

I jeszcze jeden aspekt, o którym często zapominamy: osoby niepełnosprawne. W dzisiejszych czasach projektowanie z myślą o dostępności jest nie tylko miłym gestem, ale i często prawnym wymogiem. Drzwi zewnętrzne 90 cm w świetle przejścia są konieczne, aby osoba na wózku inwalidzkim mogła komfortowo przez nie przejechać. Zapewniamy w ten sposób pełnoprawny udział w życiu społecznym, a nie zamykamy przed nikim dostępu do budynków.

Dodatkowym, choć rzadziej uświadamianym, atutem wyboru drzwi o standardowej szerokości 90 cm jest ich długa eksploatacja. Szczególnie, jeśli zdecydujesz się na drzwi wykonane z ciężkich materiałów, takich jak stal. Mniejsze obciążenie dla zawiasów to mniejsze ryzyko ich przyspieszonego zużycia. Wyobraź sobie, że co kilka lat musiałbyś wydawać pieniądze na wymianę zawiasów, bo kupiłeś drzwi, które ledwo co się mieszczą w otworze, a skrzydło jest tak wielkie i szerokie, że zaraz zawiasy po prostu odlecą z zawrotną prędkością jak samolot na lotnisku. To tak jakbyś kupił samochód, w którym po roku musisz wymieniać co rusz jakiś element — mało to praktyczne, prawda?

Warto zwrócić uwagę, że standardowe wymiary zazwyczaj oznaczają szerszy wybór wzorów, kolorów i materiałów dostępnych od ręki. Wybierając niestandardowe rozwiązania, często skazujesz się na dłuższy czas oczekiwania i wyższe koszty, nie mówiąc już o potencjalnych problemach z późniejszą wymianą czy dostępnością części zamiennych. To trochę jak z kupowaniem butów – możesz zamówić je na miarę, ale czy warto, skoro te ze sklepu pasują idealnie i masz w czym wybierać?

Podsumowując, wybór drzwi jednoskrzydłowych o standardowych wymiarach drzwi zewnętrznych, czyli 90 cm w świetle przejścia, to decyzja przemyślana i bezpieczna. To nie jest po prostu wybór "takich sobie" drzwi, ale świadoma inwestycja w komfort, bezpieczeństwo i funkcjonalność Twojego domu. Lepiej jest działać prewencyjnie i świadomie niż później żałować, gdy będzie już za późno. Bo przecież wejście do domu to coś więcej niż tylko otwór w ścianie – to wizytówka i brama do Twojego świata.

Znaczenie światła przejścia drzwi zewnętrznych

Kiedy planujemy budowę lub remont domu, często skupiamy się na wyborze koloru elewacji, stylu okien czy wykończeniu wnętrz. Drzwi zewnętrzne traktujemy wtedy, jak coś oczywistego – po prostu muszą być. A tymczasem, kryje się za nimi cała filozofia. I nie chodzi tu bynajmniej o ich design, chociaż ten również ma znaczenie. Kluczowe jest światło przejścia drzwi zewnętrznych i jego odpowiedni wymiar.

Światło przejścia to nic innego, jak rzeczywista szerokość i wysokość otworu, przez który przechodzimy, po otwarciu skrzydła drzwiowego. To ta konkretna przestrzeń, która decyduje, czy swobodnie wniesiemy kanapę, czy nasz teściowa z nadwagą bez problemu przekroczy próg. Brzmi prozaicznie? Może. Ale jest to fundamentalny aspekt komfortu i bezpieczeństwa, którego nie wolno lekceważyć.

Standardowo, producenci stolarki drzwiowej przyjęli jeden, wspólny wymiar, który stał się rynkowym złotym środkiem: 90 cm w świetle przejścia. Dlaczego akurat 90? Czy ktoś rzucał monetą, żeby zdecydować? Absolutnie nie. Za tym wymiarem stoi szereg pragmatycznych powodów, które czynią go optymalnym rozwiązaniem dla większości użytkowników. Pozwólcie, że wyjaśnię.

Po pierwsze, wygoda. Wejście do domu ma być przyjemnością, a nie walką z przestrzenią. Drzwi wejściowe 90 cm umożliwiają bezproblemowe wprowadzenie wózka dziecięcego, co jest nieocenione dla młodych rodziców. Zapomnij o akrobacjach i wyczynach gimnastycznych, aby przejść z dzieckiem. Tak samo z zakupami, gdy Twoje ręce są zajęte, a jedyną opcją jest kopnięcie torby przez próg – niech nie okaże się, że otwór jest za wąski.

A co z tym wózkiem inwalidzkim? Tutaj nie ma zmiłuj – 90 cm w świetle przejścia to minimum. Chodzi o godność i swobodę przemieszczania się osób z niepełnosprawnościami. Projektując dom, myślimy o przyszłości i o tym, że każdy, niezależnie od swoich możliwości, powinien móc swobodnie wejść do środka. Pomimo, że to wymiar dotyczy to obiektów użyteczności publicznej, to warto pomyśleć o rodzinie i osobach które mogą być niepełnosprawne. Bo co, jak ktoś w rodzinie potrzebowałby poruszać się na wózku? No właśnie.

Po drugie, bezpieczeństwo – aspekt, który często jest bagatelizowany, dopóki nie nastąpi katastrofa. Wąskie drzwi wejściowe to poważne zagrożenie w przypadku pożaru. Pamiętam historię, kiedy to podczas pożaru w budynku, wąskie drzwi ewakuacyjne uniemożliwiły szybkie wyjście, powodując tragiczne konsekwencje. Przepisy PPOŻ precyzyjnie regulują minimalną dopuszczalną szerokość otworu. Zbyt wąskie drzwi nie tylko mogą nie spełniać norm, ale realnie zagrozić życiu i zdrowiu mieszkańców. Zadbaj o to, aby Twoje drzwi miały odpowiednie wymiary, nie oszczędzaj na tym. Wyobraź sobie, że pożar się rozprzestrzenia, panika narasta, a wyjście jest za wąskie… to koszmarny scenariusz.

Po trzecie, trwałość i eksploatacja. To może brzmieć technicznie, ale jest niesamowicie ważne. Wybierając drzwi o standardowej szerokości 90 cm w świetle przejścia, minimalizujesz obciążenie elementów ruchomych, głównie zawiasów. Pomyśl o tym jak o zdrowiu swoich stawów – im mniej przeciążeń, tym dłużej służą. Drzwi stalowe, które są ciężkie, wymagają solidnych rozwiązań. Jeśli skrzydło będzie za szerokie, jego ciężar będzie wywierał niszczący wpływ na zawiasy, a co za tym idzie, na całą konstrukcję. Owszem, drzwi można wzmocnić, ale czy chcesz ryzykować? Tanie rozwiązania, w perspektywie długotrwałego użytkowania, zazwyczaj okazują się najdroższe. To jak zakup tanich butów, które rozpadają się po miesiącu, a następnie musisz kupić nowe – to po prostu nieekonomiczne.

Należy pamiętać, że wymiary drzwi zewnętrznych trzeba dopasować do projektu domu, nie na odwrót. Architekt, tworząc projekt, bierze pod uwagę szereg czynników, w tym układ pomieszczeń, przepływ światła i funkcjonalność. Zmiana wymiarów drzwi może mieć wpływ na inne elementy konstrukcji, a to może prowadzić do kosztownych poprawek. No i zawsze trzeba mieć z tyłu głowy, że światło przejścia musi być wystarczająco duże. Standardowe wymiary drzwi wejściowych nie wzięły się znikąd – to parametry, które mają swoje uzasadnienie w ergonomii, bezpieczeństwie i estetyce. Podejdź do tego z rozsądkiem, a unikniesz problemów.

Wymiary drzwi dwuskrzydłowych i drzwi z naświetleniami

Pamiętacie czasy, kiedy drzwi były po prostu drzwiami? Dziś rynek oferuje rozwiązania, które potrafią zmienić charakter całej elewacji. O ile drzwi jednoskrzydłowe są najpopularniejsze i najbardziej praktyczne, o tyle drzwi dwuskrzydłowe i te z naświetleniami to już inna liga. To rozwiązania dla tych, którzy szukają czegoś więcej niż tylko funkcjonalnego przejścia – szukają estetyki, prestiżu, a czasem wręcz teatralności.

Drzwi dwuskrzydłowe – ach, cóż za majestat! To jak otwarcie wrota do królewskiego zamku. Zazwyczaj takie drzwi mają znaczną szerokość, co pozwala na łatwiejszy dostęp. Jeśli chodzi o ich gabaryty, to brakuje nam tu dokładnych danych, ale z praktyki rynkowej wiemy, że są one wyraźnie szersze niż typowe jednoskrzydłowe. W niektórych przypadkach szerokość może sięgać nawet 200-250 cm, dając poczucie przestrzeni i elegancji. Zauważmy, że takie drzwi to również znacznie większa waga. To nie są drzwi na miarę mieszkania w bloku, a raczej rezydencji. To tak, jakbyś zamiast małego skutera wybrał limuzynę – ma być z rozmachem, a nie byle jak. Ktoś pomyśli, że to może być kłopotliwe, ale odpowiednie okucia i montaż załatwiają sprawę.

Z punktu widzenia użytkowania, drzwi dwuskrzydłowe oferują niezrównaną swobodę. Przeniesienie fortepianu, dużego obrazu, czy nawet sporych mebli, które standardowo wymagałyby rozmontowywania, staje się dziecinnie proste. Po prostu otwórz oba skrzydła i ciesz się szerokim, wygodnym przejściem. To trochę jak z rozkładaną sofą – niby tylko jedno krzesło, a potrafi się zamienić w łóżko dla dwóch osób, ot i cała magia. W codziennym użytkowaniu zazwyczaj używamy tylko jednego skrzydła, jednak w razie potrzeby, drugie skrzydło jest gotowe do otwarcia, aby zapewnić pełny dostęp.

Warto również wspomnieć o estetyce. Drzwi dwuskrzydłowe nadają budynkowi niezwykły charakter. Często są ozdobione misternymi zdobieniami, przeszkleniami, czy elementami kowalstwa artystycznego. To sprawia, że stają się one centralnym punktem fasady, przyciągając wzrok i budząc podziw. To nie tylko funkcjonalne wejście, ale prawdziwe dzieło sztuki. Dobrze jest wybrać takie drzwi, które od razu mówią: "Witaj w wyjątkowym miejscu".

A co z drzwiami z naświetleniami? To prawdziwe hity ostatnich lat, zwłaszcza w nowoczesnym budownictwie. Naświetlenie to dodatkowy element szklany, umieszczany obok lub nad skrzydłem drzwiowym. Może to być naświetlenie boczne, górne, albo nawet kilka z nich, tworzących harmonijną całość. Drzwi z naświetleniami to gwarancja, że do holu wejściowego wpada dużo naturalnego światła, co optycznie powiększa przestrzeń i dodaje jej lekkości. Wyobraź sobie przestronny, jasny hol, który wita Cię od progu – bezcenne, prawda? A to właśnie naświetlenia często pełnią rolę architektoniczną.

W przypadku systemów drzwi aluminiowych, możliwości są niemal nieograniczone. Producenci mogą przygotować drzwi o niestandardowych wymiarach, na przykład z konkretnym światłem przejścia (często właśnie wspomnianymi 90 cm) oraz naświetleniem bocznym, którego szerokość standardowo zaczyna się od 400 mm. To sprawia, że możesz dopasować drzwi do swoich indywidualnych potrzeb i upodobań, tworząc unikatowy wygląd domu. Jeśli jesteś fanem minimalizmu, możesz wybrać proste, wąskie naświetlenia. Jeśli wolisz klasyczny styl, postaw na szersze, ozdobne witraże. To Twój dom, Twoja wizja.

Połączenie naświetleń z drzwiami głównymi to idealne rozwiązanie dla osób ceniących jasne, otwarte przestrzenie. Światło naturalne, które wpada do środka, nie tylko oszczędza energię elektryczną w ciągu dnia, ale także pozytywnie wpływa na samopoczucie. Nic nie zastąpi promieni słońca, które delikatnie oświetlają Twój przedpokój. W połączeniu z energooszczędnymi szybami, naświetlenia nie stanowią bariery termicznej, a wręcz mogą pomóc w optymalizacji kosztów ogrzewania.

Podsumowując, drzwi dwuskrzydłowe i te z naświetleniami to rozwiązania dla wymagających. To inwestycja, która zwraca się w postaci funkcjonalności, estetyki i unikatowego charakteru Twojego domu. Ważne jest, aby dokładnie przemyśleć, czego oczekujesz od swoich drzwi, a następnie wybrać takie, które najlepiej spełniają Twoje oczekiwania. Nie bój się odważnych decyzji, ale pamiętaj o rozsądku. Bo przecież każdy element domu powinien odzwierciedlać Twój styl i być praktyczny zarazem.

Niestandardowe wymiary drzwi a przepisy i eksploatacja

Marzenia o unikatowym wejściu do domu, drzwiach, które będą prawdziwym "wow", są absolutnie zrozumiałe. Jednak, jak to często bywa, z fantazją muszą iść w parze realia, czyli przepisy, zdrowy rozsądek i świadomość eksploatacji. Kiedy zechcemy odejść od standardowych wymiarów drzwi zewnętrznych, wkraczamy na teren, gdzie łatwo o miny i pułapki. Pamiętajcie, drzwi to nie tylko estetyka, to skomplikowany system, który musi spełniać wiele funkcji.

Po pierwsze, przepisy. To nie są wymysły urzędników, tylko zasady, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa i funkcjonalności budynków. Jak już wspomniałem, minimalna szerokość drzwi wejściowych w budynkach mieszkalnych musi wynosić 80 cm, a w publicznych 90 cm w świetle przejścia. Jeśli myślisz o drzwiach o mniejszej szerokości, na przykład 70 cm, to od razu Cię zniechęcę. Takie drzwi nie spełnią wymagań PPOŻ, czyli przepisów przeciwpożarowych. Co to oznacza w praktyce? Jeśli kontrola stwierdzi niezgodność, mogą być poważne konsekwencje: brak odbioru budynku, konieczność kosztownych przeróbek, a w skrajnych przypadkach nawet kary. Pamiętaj, że normy te są po to, by ratować życie.

Po drugie, eksploatacja, czyli to, jak drzwi będą się zachowywać na co dzień, rok po roku. Na rynku można spotkać kilka opcji niestandardowych drzwi wejściowych, które mogą z pozoru wydawać się ciekawym wyborem, kusząc swoją oryginalnością. Na przykład, drzwi o świetle przejścia np. 130 cm. Robią wrażenie, prawda? Szerokie wejście, niemal jak brama. Ale tutaj pojawia się "ale" – znacznie większa szerokość skrzydła to automatycznie znacznie większy ciężar.

Pamiętajmy o grawitacji. Duże, ciężkie skrzydło drzwiowe to ogromne obciążenie dla zawiasów. Wyobraź sobie dźwiganie 100 kg na ramionach. Raz dasz radę, drugi raz też, ale robiąc to codziennie, prędzej czy później nabawisz się kontuzji. Podobnie jest z zawiasami. Będą narażone na przyspieszoną eksploatację, a to oznacza, że z pewnością trzeba będzie je wymienić po kilku latach, a nie po kilkunastu czy dwudziestu, jak w przypadku standardowych drzwi. To generuje dodatkowe koszty i niedogodności. Często w takich drzwiach montuje się dodatkowe zawiasy, które są schowane za skrzydłem drzwi i zwiększają stabilność. Ale nadal to dodatkowa waga.

Problemem drzwi o tak szerokim skrzydle jest również manewrowanie. Spróbuj otworzyć szerokie drzwi z siatkami zakupów w ręku, stojąc na schodach. To jak z prowadzeniem wielkiej ciężarówki po wąskich uliczkach miasta – trzeba uważać, by nie zarysować niczego dookoła. Manewrowanie nimi podczas otwierania i zamykania staje się trudniejsze i bardziej uciążliwe, zwłaszcza dla osób starszych czy dzieci. A co jeśli nadejdzie silny wiatr? Można zostać przewróconym lub wiatr uszkodzić drzwi albo ścianę. Standardowe drzwi są lżejsze i łatwiejsze w obsłudze. To nie fanaberia producentów, ale wygoda dla każdego użytkownika.

Kolejna kwestia to koszty. Drzwi niestandardowe to najczęściej produkcja na zamówienie. To nie tylko wyższa cena samego skrzydła i ościeżnicy, ale także często wyższe koszty montażu, a także potencjalnie wyższe koszty transportu. No i oczywiście, późniejszy serwis i dostępność części zamiennych – trudniej jest znaleźć nietypowe okucia czy uszczelki niż te standardowe. Jeśli coś się zepsuje, możesz czekać tygodniami na wymianę, zamiast załatwić sprawę w jeden dzień. To trochę jak mieć unikatowy model samochodu – super, dopóki nie trzeba znaleźć do niego części.

Niestandardowe wymiary drzwi mogą być atrakcyjnym rozwiązaniem, ale wymagają szczegółowego przemyślenia. Zawsze stawiaj na pierwszym miejscu bezpieczeństwo i funkcjonalność. Jeśli zdecydujesz się na odejście od standardów, koniecznie skonsultuj to z architektem i doświadczonym producentem stolarki. Oni pomogą Ci znaleźć rozwiązanie, które będzie piękne, a jednocześnie spełni wszystkie wymogi i nie przysporzy problemów w przyszłości. Niech Twoje drzwi będą piękne, ale przede wszystkim bezpieczne i komfortowe w użytkowaniu. Czasem, co się ładnie prezentuje, nie zawsze jest praktyczne.

Q&A

P: Jakie są standardowe wymiary drzwi zewnętrznych?

O: Standardowy wymiar przyjęty przez producentów stolarki to 90 cm w świetle przejścia. Typowe wymiary drzwi w całych portalach to 88 x 198 cm, 90 x 210 cm i 100 × 210 cm. W calach to 36 x 80 cali (91,44 x 203,2 cm).

P: Dlaczego światło przejścia 90 cm jest tak ważne?

O: Drzwi wejściowe o szerokości 90 cm są wygodne w codziennym użytkowaniu, umożliwiając swobodne wprowadzenie wózka dziecięcego lub dużych zakupów. Są również konieczne, aby osoba na wózku inwalidzkim mogła komfortowo przejść przez drzwi. Ponadto, spełniają wymogi PPOŻ dotyczące minimalnej dopuszczalnej szerokości.

P: Czy mogę zainstalować drzwi zewnętrzne o mniejszej szerokości niż standardowe?

O: Nie jest to zalecane, a w wielu przypadkach wręcz niemożliwe. Drzwi o mniejszej szerokości nie spełnią wymagań PPOŻ (przepisów przeciwpożarowych), co może skutkować brakiem odbioru budynku do użytkowania i stwarzać zagrożenie w przypadku pożaru.

P: Jakie są zalety wyboru drzwi dwuskrzydłowych lub drzwi z naświetleniami?

O: Drzwi dwuskrzydłowe, zazwyczaj szersze niż jednoskrzydłowe, ułatwiają wnoszenie dużych przedmiotów i nadają budynkowi majestatyczny charakter. Drzwi z naświetleniami bocznymi lub górnymi zwiększają ilość naturalnego światła w holu, dodając przestrzeni i estetyki, jednocześnie mogą być bardzo szczelne.

P: Jakie są konsekwencje wyboru niestandardowych wymiarów drzwi, np. bardzo szerokich skrzydeł?

O: Drzwi o bardzo szerokim skrzydle (np. 130 cm w świetle przejścia) będą znacznie cięższe, trudniejsze w manewrowaniu podczas otwierania i zamykania, a ich ciężar przyspieszy eksploatację zawiasów, które z pewnością trzeba będzie wymienić po kilku latach. Mogą również generować wyższe koszty zakupu, montażu i serwisu.