Bramy przeciwpożarowe: przepisy i normy 2026

Redakcja 2026-01-12 06:52 | Udostępnij:

Jeśli budujesz lub modernizujesz obiekt, wiesz, jak ważne jest poczucie pewności, że w razie pożaru wszystko zadziała jak należy – bramy przeciwpożarowe stają się wtedy tarczą chroniącą życie i mienie. W tym artykule przyjrzymy się kluczowym wymaganiom prawnym, normom PN-EN określającym odporność ogniową oraz zasadom montażu i przeglądów, które decydują o skuteczności tych konstrukcji. Rozłożymy to na czynniki pierwsze, byś mógł świadomie wybrać i wdrożyć rozwiązania zgodne z prawem, unikając pułapek formalnych.

bramy przeciwpożarowe przepisy

Bramy przeciwpożarowe – wymagania prawne

Prawo budowlane w Polsce jasno określa, że bramy przeciwpożarowe muszą spełniać rygorystyczne wymagania, by zapewnić bezpieczeństwo w obiektach użyteczności publicznej i przemysłowych. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, nakłada obowiązek stosowania tych wyrobów w oddzieleniach przeciwpożarowych. Wyroby te, wprowadzane do obrotu, podlegają kontroli pod kątem zasadniczych charakterystyk użytkowych, w tym odporności ogniowej. Brak zgodności grozi odpowiedzialnością karną dla inwestora i użytkownika. Normy prawne podkreślają, że bramy przeciwpożarowe pełnią rolę barier uniemożliwiających rozprzestrzenianie się ognia i dymu.

Wymagania prawne obejmują także aspekty materiałowe – bramy muszą być wykonane z komponentów o udowodnionej trwałości w warunkach ekstremalnych. Stalowe profile i specjalistyczne uszczelki intumescentne to standard, który gwarantuje szczelność przez określony czas. Przepisy uwzględniają wielkość otworów – bramy przeciwpożarowe stosuje się w przejściach o szerokości powyżej 2 metrów. Inwestorzy często pomijają zapisy o kompatybilności z systemami sygnalizacji pożaru, co jest błędem. Te elementy muszą integrować się z automatyką budynkową.

Podstawowe akty prawne regulujące bramy przeciwpożarowe

Zobacz także: Bramy przeciwpożarowe – wymagania i normy

  • Prawo budowlane (Dz.U. 2023 poz. 682) – ogólne warunki bezpieczeństwa pożarowego.
  • Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych (Dz.U. 2019 poz. 1065) – szczegółowe wymagania dla przegród.
  • Kodeks wykroczeń – kary za brak odpowiednich bram w strefach pożarowych.

Wymagania prawne ewoluują wraz z nowymi zagrożeniami, jak pożary szybkobieżne, dlatego bramy przeciwpożarowe muszą być certyfikowane przez akredytowane jednostki. Producent ponosi odpowiedzialność za zgodność wyrobu z deklarowanymi właściwościami. Użytkownicy budynków, tacy jak zarządcy obiektów handlowych, regularnie weryfikują te dokumenty podczas kontroli straży pożarnej.

Normy PN-EN dla bram przeciwpożarowych

Normy PN-EN stanowią podstawę oceny bram przeciwpożarowych, definiując metody badań i kryteria klasyfikacji. PN-EN 16034 określa wymagania dla drzwi, okien i zasłon przeciwpożarowych, w tym bram segmentowych i rolowanych. Te normy harmonizują z dyrektywami unijnymi, zapewniając jednolite standardy w obrocie. Bramy przeciwpożarowe, które spełniają PN-EN 1634, przechodzą próby ogniowe w warunkach laboratoryjnych. Dokumenty te są obowiązkowe przy wprowadzaniu wyrobów na rynek polski.

PN-EN 16034 dzieli bramy na kategorie w zależności od mechanizmu działania – nośne, górne czy boczne. Każda norma precyzuje parametry, takie jak szczelność dymowa i odporność na obciążenia mechaniczne. Producent musi udokumentować, że wyroby spełniają te normy poprzez certyfikaty stałości właściwości. Brak zgodności z PN-EN uniemożliwia oznakowanie CE. Normy te uwzględniają także warunki eksploatacyjne, jak cykle otwierania w obiektach o dużym natężeniu ruchu.

Kluczowe normy PN-EN stosowane w bramach przeciwpożarowych

  • PN-EN 16034:2015 – produktowa norma dla drzwi i bram przeciwpożarowych.
  • PN-EN 1634-1:2018 – metoda badania odporności ogniowej.
  • PN-EN 13501-2:2016 – klasyfikacja reakcji na ogień elementów.
  • PN-EN 14637:2006 – kwalifikacja montażu drzwi i bram.

Normy PN-EN ewoluują, wprowadzając testy na odporność na promieniowanie termiczne i dym. Bramy przeciwpożarowe w tunelach czy parkingach podziemnych muszą spełniać rozszerzone wymagania. Zastosowanie tych norm minimalizuje ryzyko awarii w rzeczywistych pożarach.

Aplikacja norm PN-EN wymaga współpracy z laboratoriami notyfikowanymi, co podnosi wiarygodność wyrobów. Inżynierowie projektanci opierają się na nich przy doborze bram do konkretnych stref pożarowych.

Odporność ogniowa bram – przepisy

Odporność ogniowa bram przeciwpożarowych regulują przepisy określające minimalny czas utrzymania integralności i izolacyjności. Klasy takie jak EI30 czy EW60 oznaczają wytrzymałość na ogień przez 30 lub 60 minut. Przepisy budowlane wymagają dopasowania klasy do kubatury budynku i obciążenia ogniowego strefy. Bramy muszą zachować szczelność, by dym i płomienie nie przeniknęły. Testy symulują realne warunki pożaru z krzywą temperaturowej.

Przepisy dzielą odporność na kryteria E (szczelność), I (izolacyjność) i W (odporność na wodę). Dla bram przemysłowych często stosuje się klasę R, gwarantującą nośność mechaniczną. Wyroby o niskiej klasie nie spełniają wymagań w wysokich budynkach. Producent deklaruje te właściwości na podstawie badań akredytowanych instytutów. Odporność ogniowa bram wpływa bezpośrednio na ewakuację osób.

Oto porównanie klas odporności ogniowej w formie wykresu, ilustrujące czas wytrzymałości:

Przepisy nakładają na bramy przeciwpożarowe dodatkowe testy na odporność mechaniczną podczas pożaru, jak uderzenia wiatrem. W obiektach wrażliwych, np. szpitalach, wymagana jest klasa EI120. Regularna weryfikacja tych właściwości zapobiega degradacji materiałów.

Odporność ogniowa zależy od jakości uszczelek – intumescentne pianki rozszerzają się pod wpływem ciepła, blokując szczeliny. Przepisy zabraniają modyfikacji bram bez ponownej certyfikacji.

Znak CE w przepisach dla bram przeciwpożarowych

Znak CE na bramach przeciwpożarowych potwierdza zgodność z dyrektywą CPR 305/2011, umożliwiając obrót w UE. Oznakowanie to oznacza, że wyroby przeszły ocenę zgodności w systemie 1 lub 3 według AVCP. Producent musi dostarczyć dokumentację techniczną, w tym wyniki badań ogniowych. Brak CE dyskwalifikuje bramę z rynku budowlanego. Przepisy wymagają trwałego naniesienia znaku na ramę i etykietę.

System 1 dla bram przeciwpożarowych zakłada certyfikację przez jednostkę notyfikowaną, z kontrolą produkcji. Znak CE obejmuje zasadnicze charakterystyki, jak odporność ogniowa i dymoszczelność. Użytkownicy weryfikują go podczas odbiorów obiektów. Przepisy unijne harmonizują wymagania, ułatwiając import wyrobów.

Systemy oceny AVCP dla znaku CE

  • System 1: Certyfikat stałości właściwości przez notyfikowaną jednostkę.
  • System 3: Certyfikat stałości wykonania przez producenta z badaniami.
  • System 4: Deklaracja producenta bez zewnętrznej kontroli (rzadko dla bram).

Znak CE musi być widoczny i nieusuwalny, nawet po montażu. Przepisy karzą za fałszywe oznakowanie wysokimi grzywnami. Bramy przeciwpożarowe z CE integrują się z systemami BMS bez dodatkowych adaptacji.

Deklaracja DWU bram przeciwpożarowych

Deklaracja Właściwości Użytkowych (DWU) bram przeciwpożarowych to dokument producenta stwierdzający spełnienie norm PN-EN. Zawiera dane o klasach odporności ogniowej, szczelności dymowej i nośności. DWU jest obowiązkowa przy wprowadzaniu wyrobów do obrotu i musi być dostępna dla nabywcy. Producent ponosi pełną odpowiedzialność za jej zgodność z rzeczywistością. Dokument aktualizuje się przy zmianach w produkcji.

DWU obejmuje wszystkie zasadnicze charakterystyki, od reakcji na ogień po higienę użytkowania. Dla bram przeciwpożarowych kluczowe są parametry EI i klasa dymowa. Przepisy wymagają jej w języku polskim na rynku krajowym. Inwestor dołącza DWU do książki obiektu budowlanego.

Struktura DWU jest standaryzowana: numer wyrobu, opis, wyniki badań, odniesienia do norm. Bramy segmentowe mają osobne sekcje dla paneli i mechanizmów. Fałszywa DWU prowadzi do wycofania partii z rynku.

Elementy obowiązkowe w DWU bram przeciwpożarowych

  • Nazwa i dane producenta.
  • Opis wyrobu i jego zastosowanie.
  • Zadeklarowane właściwości ogniowe z klasami.
  • Odniesienia do norm i certyfikatów.
  • Data ważności i podpis.

Przepisy montażu bram przeciwpożarowych

Przepisy montażu bram przeciwpożarowych wymagają zachowania szczelności i stateczności przegród. Montaż musi prowadzić monter z certyfikatem kompetencji, wg PN-EN 14637. Otwory muru nie mogą przekraczać tolerancji wymiarowych o więcej niż 10 mm. Uszczelki obwodowe wypełniają szczeliny, a kotwy zapewniają nośność. Brak prawidłowego montażu unieważnia certyfikat ogniowy.

Przepisy nakazują integrację z systemami sterowania pożarowego – bramy zamykają się automatycznie po sygnale. W obiektach wysokich mechanizmy napędowe muszą mieć redundancję zasilania. Montaż uwzględnia kierunek ewakuacji i dostępność. Po instalacji przeprowadza się próbę szczelności dymowej.

Kroki montażu zgodnie z przepisami

  • Przygotowanie otworu: sprawdzenie pionu i poziomu.
  • Mocowanie ramy: co najmniej 8 punktów kotwienia.
  • Montaż paneli i uszczelek intumescentnych.
  • Test mechanizmu i automatyki.
  • Protokół odbioru z pomiarami.

Przepisy montażu zabraniają wiercenia w wypełnieniach ogniowych bez autoryzacji. W warunkach wilgotnych stosuje się powłoki antykorozyjne. Montaż w istniejących budynkach wymaga oceny wpływu na konstrukcję nośną.

Przeglądy bram przeciwpożarowych – obowiązki

Przeglądy bram przeciwpożarowych to obowiązek właściciela obiektu, określony w rozporządzeniu MSWiA. Częstotliwość wynosi co najmniej raz na rok, a w obiektach użyteczności publicznej – dwa razy. Upoważniony serwisant sprawdza mechanizmy, uszczelki i sterowanie. Dokumentacja z przeglądu trafia do książki obiektu. Zaniedbanie prowadzi do kar od PSP.

Obowiązki obejmują testy funkcjonalne: czas zamykania poniżej 60 sekund i brak zacięć. Przeglądy wykrywają zużycie sprężyn czy rolek, co wpływa na odporność ogniową. W starszych bramach mierzy się szczelinę obwodową. Serwisanci kalibrują detektory dymu zintegrowane z bramami.

Zakres corocznego przeglądu

  • Sprawdzenie integralności uszczelek i wypełnień.
  • Test automatyki i napędu.
  • Pomiar szczelności i luzów.
  • Smrowienie mechanizmów.
  • Protokół z zaleceniami naprawczymi.

Przeglądy muszą być prowadzone przez firmy z uprawnieniami SEP i dozorem technicznym. W dużych obiektach stosuje się harmonogramy z systemami CMMS. Regularność zapewnia zgodność z przepisami przez cały okres eksploatacji bram.

Pytania i odpowiedzi

  • Jakie przepisy regulują stosowanie bram przeciwpożarowych w budynkach?

    Przepisy budowlane w Polsce, w tym Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nakładają obowiązek stosowania bram przeciwpożarowych w strefach o podwyższonym ryzyku pożarowym. Wymagają one zgodności z normami PN-EN, które określają odporność ogniową i compartmentalizację pożaru.

  • Jakie certyfikaty i oznakowania muszą posiadać bramy przeciwpożarowe?

    Bramy przeciwpożarowe wprowadzane na rynek muszą posiadać oznakowanie CE, potwierdzające zgodność z unijnymi dyrektywami w zakresie bezpieczeństwa i jakości. Dodatkowo wymagane są certyfikaty odporności ogniowej wydane przez akredytowane jednostki certyfikujące.

  • Z jakich materiałów powinny być wykonane bramy przeciwpożarowe?

    Bramy przeciwpożarowe muszą być wykonane z materiałów o udowodnionej odporności na ogień, takich jak stal lub specjalistyczne tworzywa sztuczne. Często integrują technologie ociepleń, np. ETICS, poprawiające izolacyjność termiczną.

  • Jakie są wymagania dotyczące przeglądów i eksploatacji bram przeciwpożarowych?

    Regularne przeglądy techniczne bram przeciwpożarowych są obowiązkowe, zazwyczaj co 6-12 miesięcy, w zależności od klasy budynku. Muszą one spełniać normy dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz umożliwiać integrację z systemami smart home do monitoringu w czasie rzeczywistym.