Bramy przeciwpożarowe – wymagania i normy

Bezpieczeństwo w budynku zaczyna się od detali, takich jak bramy przeciwpożarowe, które mogą uratować życie i mienie. Jeśli zarządzasz obiektem lub planujesz budowę, kluczowe są klasy odporności ogniowej EI od 30 do 120 minut, precyzyjne wymagania montażu oraz regularne przeglądy serwisowe. Te elementy decydują o szczelności na ogień i dym, umożliwiając ewakuację i akcję ratunkową. Rozumiem Twoje obawy – dlatego wyjaśnię krok po kroku, co mówią normy, byś mógł świadomie wybierać i utrzymywać te konstrukcje.

• Klasy odporności ogniowej bram EI
• Wymagania montażu bram poziomych
• Wymagania montażu bram pionowych
• Normy serwisowe bram przeciwpożarowych
• Zamykanie bram w przypadku pożaru
• Bramy na drogach ewakuacyjnych
• Przeglądy i konserwacja bram EI
• Pytania i odpowiedzi: Bramy przeciwpożarowe – wymagania

Klasy odporności ogniowej bram EI

Klasy odporności ogniowej bram oznaczane jako EI określają czas, przez jaki brama przeciwpożarowa wytrzymuje działanie ognia bez utraty szczelności i izolacyjności termicznej. Symbol E odnosi się do szczelności na płomienie i dym, natomiast I do izolacji cieplnej, zapobiegającej nagrzewaniu się po stronie nieogrzewanej. Normy PN-EN 1634-1 precyzują testy laboratoryjne, symulujące realny pożar. Bramy EI 30 wytrzymują 30 minut, EI 60 – godzinę, EI 90 – półtorej, a EI 120 – dwie godziny. Wybór klasy zależy od skali budynku i odległości od stref pożarowych.

Oznakowanie bram EI musi być trwałe i widoczne, zawierając klasę odporności, producenta oraz datę badań. Etykiety naniesione na ramę lub skrzydło ułatwiają kontrole straży pożarnej. W budynkach użyteczności publicznej bramy EI 120 są standardem w strefach wysokiego ryzyka. Szczelność osiąga się dzięki uszczelkom intumescentnym, które puchną pod wpływem ciepła, blokując szczeliny. Testy obejmują zarówno szczelinowanie, jak i izolacyjność poniżej 140°C po stronie zimnej.

Tabela ilustruje różnice klas, podkreślając, że wyższa klasa wymaga grubszych materiałów izolacyjnych, jak wełna mineralna. Bramy drzwiowe EI często integrują się z systemami automatycznymi. W praktyce klasy te harmonizują z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków.

Zobacz także: Ogrzewanie podłogowe w garażu: Ile cm od bramy dla optymalnego ciepła? Poradnik 2025

Wymagania montażu bram poziomych

Bramy przeciwpożarowe poziome montuje się w otworach, gdzie zapewniony jest dostęp do miejsca po obu przeciwległych stronach. Ta konstrukcja umożliwia opuszczanie rolety lub segmentów z góry, blokując ogień poziomo. Wymaga to wolnej przestrzeni nad otworem na minimum 500 mm więcej niż szerokość bramy. Podłoże musi być stabilne, bez wibracji wpływających na szczelność. Montaż zgodny z PN-EN 16034 gwarantuje pełną funkcjonalność.

Rama bramy poziomej mocowana jest do muru za pomocą kotew chemicznych lub mechanicznych, o rozstawie co 600 mm. Uszczelki boczne i dolna zapewniają szczelność EI. W otworach o szerokości powyżej 3 m stosuje się napędy elektryczne z akumulatorami awaryjnymi. Przed montażem sprawdza się pionowość ścian na poziomie 2 mm/m. Bramy te sprawdzają się w magazynach, gdzie przestrzeń jest ograniczona pionowo.

• Dostęp po obu stronach otworu – obligatoryjny dla obsługi i testów.
• Minimalna wysokość nadproża: 600 mm.
• Napęd: 24V DC z UPS na wypadek zaniku prądu.
• Test szczelności po montażu: symulacja ognia lub dymu.

Lista podkreśla kluczowe kroki, zapobiegając błędom instalacyjnym. Poziome bramy drzwiowe integrują się z sufitami podwieszanymi bez utraty parametrów EI.

Zobacz także: Większy Kąt Otwarcia Bramy: Poradnik 2025

Wymagania montażu bram pionowych

Bramy opuszczane pionowe instaluje się tam, gdzie nadproże nad otworem jest wysokie, powyżej 2 metrów. Skrzydło porusza się w prowadnicach bocznych, opadając grawitacyjnie w razie awarii. Wymaga to sztywnych słupków bocznych z profili stalowych ocynkowanych. Dostęp serwisowy zapewniony jest z jednej strony, co upraszcza konserwację. Normy PN-EN 13241-10 określają wytrzymałość na wiatr i obciążenia dynamiczne.

Mocowanie pionowych bram do podłoża betonowego odbywa się na głębokość 150 mm, z dylatacją termiczną. Uszczelki górne i boczne z pianki ogniotrwałej kompensują ruchy budynku. W obiektach przemysłowych bramy te osiągają szerokość 6 m bez podziałów. Przed uruchomieniem kalibruje się prędkość opadania na 0,15 m/s. Pionowe konstrukcje minimalizują ryzyko dymu unoszącego się nad bramą.

Wysokie nadproże pozwala na ukrycie mechanizmu w kasecie, zachowując estetykę elewacji. Bramy drzwiowe pionowe często łączą z systemami sygnalizacji pożaru. Montaż wymaga certyfikowanego instalatora z doświadczeniem w obiektach EI 90 i wyższych.

Normy serwisowe bram przeciwpożarowych

Normy europejskie PN-EN 12635 i PN-EN 13637 regulują serwis bram przeciwpożarowych, obejmując drzwi i napędy. Przeglądy co 3 miesiące sprawdzają szczelność uszczelek i działanie siłowników. Dokumentacja obejmuje protokoły z testów czasowych zamykania poniżej 60 sekund. W budynkach użyteczności publicznej częstotliwość rośnie do miesięcznej. Normy te harmonizują z dyrektywą CPR 305/2011.

Serwis obejmuje smarowanie prowadnic i kalibrację fotokomórek. W przypadku uszkodzeń wymienia się elementy bez utraty klasy EI. Uprawnieni technicy używają narzędzi diagnostycznych do symulacji pożaru. Bramy przeciwpożarowych drzwiowych serwisuje się podobnie, z naciskiem na samozamykacze. Normy zapewniają 10-letnią trwałość przy prawidłowej eksploatacji.

Zamykanie bram w przypadku pożaru

W przypadku pożaru bramy przeciwpożarowe należy natychmiast zamknąć, by powstrzymać rozprzestrzenianie ognia i dymu. Systemy automatyczne wyzwalane są przez czujki dymu lub przyciski manualne. Czas reakcji nie przekracza 10 sekund, zgodnie z PN-EN 14637. Zamknięta brama EI utrzymuje integralność przez zadeklarowany czas. W budynkach wielkokubaturowych to klucz do kompartmentyzacji pożaru.

Ręczne zamykanie wymaga siły poniżej 100 N, by każdy mógł je obsłużyć. Po teście brama wraca do pozycji otwartej tylko po zresetowaniu centrali. W razie zaniku prądu grawitacja zapewnia opad. Zamykanie bram drzwiowych zapobiega panice podczas ewakuacji. Ta procedura ratuje sąsiednie strefy budynku.

Integracja z systemem SAP aktywuje zamykanie strefowo. W praktyce zamyka się bramy oddzielające strefy pożarowe, minimalizując straty.

Bramy na drogach ewakuacyjnych

Bramy na drogach ewakuacyjnych powinny pozostać otwarte podczas pożaru, umożliwiając swobodny przepływ ludzi. Normy PN-EN 179 i 1125 wymagają siłowników bezkluczowych, otwieranych siłą 80 N. Nie mogą blokować ewakuacji, nawet w stanie awarii. Szerokość netto minimum 0,9 m na kierunek. W budynkach wysokich bramy te mają klasę EI 30 z funkcją ewakuacyjną.

Automatyczne otwieranie wyzwalane przez system alarmowy priorytetuje ucieczkę. Po ewakuacji bramy zamykają się zdalnie. Drzwi ewakuacyjne na drogach integrują się z bramami przeciwpożarowymi. Powinny umożliwiać akcję straży pożarnej bez opóźnień. To kompromis między ochroną a ratowaniem życia.

• Otwarcie w obie strony bez progu.
• Czas otwarcia poniżej 3 sekund.
• Oznakowanie „EWAKUACJA” fluorescencyjne.
• Testy obciążeniowe co rok.

Przeglądy i konserwacja bram EI

Przeglądy bram EI przeprowadza się co 6 miesięcy przez certyfikowanych serwisantów, sprawdzając szczelność i mechanikę. Konserwacja obejmuje czyszczenie rolek i wymianę baterii UPS. Dokumentacja w książce obiektu rejestruje każde działanie. W budynkach przemysłowych częstotliwość wzrasta przy zapyleniu. To utrzymuje pełną sprawność techniczną.

Konserwacja uszczelek intumescentnych zapobiega degradacji pod wpływem wilgoci. Testy funkcjonalne symulują pożar bez ognia. Bramy drzwiowe EI konserwuje się identycznie, z naciskiem na zawiasy. Z doświadczeniem wiem, że zaniedbania skracają żywotność o połowę. Regularność zapewnia zgodność z przepisami.

Po przeglądzie wystawia się zaświadczenie dla inspektora PIP. Konserwacja obejmuje aktualizację oprogramowania napędów. W efekcie bramy pozostają niezawodne przez dekady.

Pytania i odpowiedzi: Bramy przeciwpożarowe – wymagania

• Jakie są klasy odporności ogniowej bram przeciwpożarowych?

  Klasy odporności ogniowej bram przeciwpożarowych to EI 30, EI 60 lub EI 120, oznaczające czas w minutach, przez który brama powstrzymuje rozprzestrzenianie się ognia i dymu.

• Jakie są zasady montażu bram przeciwpożarowych?

  Bramy poziome montuje się w otworach z dostępem po obu przeciwległych stronach, a pionowe opuszczane – w przypadku wysokiego nadproża nad otworem. Muszą spełniać normy szczelności i oznakowania.

• Jakie przeglądy i konserwację wymagają bramy przeciwpożarowe?

  Przeglądy i serwis bram przeciwpożarowych wykonuje się zgodnie z normami europejskimi dotyczącymi drzwi i napędów, aby zapewnić pełną sprawność techniczną i bezpieczną ewakuację.

• Czy bramy przeciwpożarowe na drogach ewakuacyjnych należy zamykać podczas pożaru?

  Bramy na drogach ewakuacyjnych powinny pozostać otwarte, umożliwiając ewakuację ludzi oraz akcję straży pożarnej i służb ratunkowych. Pozostałe bramy należy zamknąć.